بیانیه «گام دوم انقلاب اسلامی» زمینه ساز تحقق تمدن نوین اسلامی؛(۵۲)
اهمیت و ضرورت علم و پژوهش با عنایت بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی (1)

در جهان خلقت همواره دو جبهه حق و باطل، خوبی و بدی و… به صورت مستمر، با تمام ظرفیت، امکانات، استعدادها، ظرفیت ها و… در مقابل یکدیگر صف آرایی کرده اند و به تقابل و نزاع با یکدیگر می پردازند.

نکته قابل‌توجه آنکه پیروان و یاوران آنان نیز زیرمجموعه و تحت لوای آنان قرار می‌گیرند در همین راستا می‌توان گفت که این نزاع، تخاصم، درگیری، جنگ و… نیز به‌صورت مداوم و پیوسته در جریان خواهد بود.

اسلام، دینی کامل، جامع و همه‌جانبه نگر است که با در نظر داشتن تمامی ابعاد وجودی انسان (بُعد مادی و معنوی) همواره تکامل، پیشرفت، سعادت و… تمامی افراد و جوامع را در نظر داشته است و علم‌آموزی و علم گستری، از زمینه‌ها و الزامات پیشرفت است.

یکی از مواردی که به‌صورت صریح و مکرر توسط خداوند متعال به آن توجه شده است موضوع علم‌آموزی است. اولین لفظی که بر پیغمبر اکرم (ص) توسط جبرئیل امین بیان شد، کلمه  إقرأ«است که این موضوع به موضوع به‌وضوح نشان می‌دهد که علم، آگاهی، دانش و… نزد خداوند متعال و در دین مبین اسلامی از جایگاه بسیار ویژه و مهمی برخوردار است. همچنین در آیات متعددی از قرآن مجید به جایگاه و اهمیت علم‌آموزی و تعلیم علم توجه شده است.

انقلاب اسلامی که با بهره‌گیری از دین اسلام، آموزه‌های دینی، رهنمودهای امامین انقلاب اسلامی و همچنین حمایت و حضور به‌موقع، مؤثر، همه‌جانبه و… ملت مؤمن، بصیر، انقلابی و… توانست به پیروزی بزرگ در مقابل رژیم پهلوی و درواقع تمام دنیای استکبار و کفر جهانی به سرکردگی آمریکای جنایتکار نائل شود، همواره به موضوع علم‌آموزی و تعلیم علم توجه کرده است.

دشمنان و بدخواهان اسلام، انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از بدو شکل‌گیری انقلاب اسلامی و نظام برخاسته از آن همواره به‌صورت مستمر و دائمی کوشیده‌اند تا با انواع اقدامات، ابزارها، روش‌ها و… همچون تهدید، تجاوز، حمله، تطمیع، شبهه افکنی، شبیخون و… مانع عزت، اقتدار و نهایت الگودهی، الهام بخشی، تأثیرگذاری انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران شوند اما همان‌گونه که خداوند متعال در آیه ۷ سوره محمد وعده داده است که إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم وَیُثَبِّت أَقدامَکُم: اگر (آیین) خدا را یاری کنید، شمارا یاری می‌کند و گام‌هایتان را استوار می‌دارد ازآنجاکه انقلاب اسلامی بر مبنا و اساس دین اسلام، آموزه‌های دینی و… شکل‌گرفته است و همواره به یاری دین اسلام و آموزه‌ها، ارزش‌ها و… اسلامی شتافته است و در این مسیر حرکت مستمر و با تمام ظرفیت، استعداد، امکانات و… داشته است و ازآنجاکه خداوند متعال در آیه ۵۵ سوره یونس فرموده است که إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ: بدرستیکه وعده خدا حق است و محقق می‌شود، در همین راستا می‌توان گفت که با توجه به وعده الهی که در تحقق آن هیچ‌گونه شک و تردیدی ازلحاظ فطری، عقلانی، تاریخی و… وجود ندارد، انقلاب اسلامی همواره از تأییدات و امدادهای الهی برخوردار بوده است و إن شاء ا… خواهد بود و پیروزی نهایی در برابر شرک، ظلم، کفر و… (جبهه شیطان) همان‌گونه که خداوند متعال در سوره طور آیه ۴۲ فرموده است: أَم یُریدونَ کَیدًا فَالَّذینَ کَفَروا هُمُ المَکیدونَ: آیا می‌خواهند نقشه شیطانی برای تو بکشند؟! ولی بدانند خود کافران در دام این نقشه‌ها گرفتار می‌شوند! با تمام کید، مکر، حیله، نقشه‌های شیطانی و… دشمنان با اسلام، مسلمین و درواقع یاری‌دهندگان دین خداوند متعال خواهد بود.

بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد بالادستی به‌عنوان چراغ و نقشه راه پیشرفت و سعادت تمامی جوامع اسلامی و به‌ویژه ملت ایران اسلامی محسوب می‌شود.

از مهم‌ترین موضوعات محوری که امامین انقلاب اسلامی و به‌ویژه رهبر معظم انقلاب اسلامی به‌صورت مستمر و به‌ویژه در این بیانیه مهم و راهبردی به آن توجه داشته‌اند، علم و پژوهش است.

معظم له در بخشی از این بیانیه مهم و کارگشا در رابطه بااهمیت و جایگاه علم می‌فرمایند:

دانش،‌ آشکارترین وسیله‌ی عزّت و قدرت یک کشور است. روی دیگر دانایی، توانایی است. دنیای غرب به برکت دانش خود بود که توانست برای خود ثروت و نفوذ و قدرت دویست‌ساله فراهم کند و باوجود تهیدستی در بنیان‌های اخلاقی و اعتقادی، با تحمیل سبک زندگی غربی به جوامع عقب‌مانده از کاروان علم، اختیار سیاست و اقتصاد آن‌ها را به دست گیرد. ما به سوءاستفاده از دانش مانند آنچه غرب کرد، توصیه نمی‌کنیم، امّا مؤکداً به نیاز کشور به جوشاندن چشمه‌ی دانش در میان خود اصرار می‌ورزیم. بحمدالله استعداد علم و تحقیق در ملّت ما از متوسّط جهان بالاتر است. اکنون نزدیک به دو دهه است که رستاخیز علمی در کشور آغازشده و با سرعتی که برای ناظران جهانی غافلگیرکننده بود -یعنی یازده برابر شتاب رشد متوسّط علم در جهان- به‌پیش رفته است. دستاوردهای دانش و فنّاوری ما در این مدّت که ما را به رتبه‌ی شانزدهم در میان بیش از دویست کشور جهان رسانید و مایه‌ی شگفتی ناظران جهانی شد و در برخی از رشته‌های حسّاس و نوپدید به رتبه‌های نخستین ارتقاء داد، همه‌وهمه در حالی اتّفاق افتاده که کشور دچار تحریم مالی و تحریم علمی بوده است. ما باوجود شنا در جهت مخالف جریان دشمن ساز، به رکوردهای بزرگ دست یافته‌ایم و این نعمت بزرگی است که به خاطر آن باید روز و شب خدا را سپاس گفت.

امّا آنچه من می‌خواهم بگویم این است که این راه طی شده، با همه‌ی اهمّیّتش فقط یک آغاز بوده است و نه بیشتر. ما هنوز از قلّه‌های دانش جهان بسیار عقبیم؛ باید به قلّه‌ها دست‌یابیم. باید از مرزهای کنونی دانش در مهم‌ترین رشته‌ها عبور کنیم. ما از این مرحله هنوز بسیار عقبیم؛ ما از صفر شروع کرده‌ایم. عقب‌ماندگی شرم‌آور علمی در دوران پهلوی‌ها و قاجارها در هنگامی‌که مسابقه‌ی علمی دنیا تازه شروع‌شده بود، ضربه‌ی سختی بر ما وارد کرده و ما را از این کاروان شتابان، فرسنگ‌ها عقب نگه‌داشته بود. ما اکنون حرکت را ‌آغاز کرده و با شتاب پیش می‌رویم ولی این شتاب باید سالها با شدّت بالا ادامه یابد تا آن عقب‌افتادگی جبران شود. این‌جانب همواره به دانشگاه‌ها و دانشگاهیان و مراکز پژوهش و پژوهندگان، گرم و قاطع و جدّی دراین‌باره تذکّر و هشدار و فراخوان داده‌ام، ولی اینک مطالبه‌ی عمومی من از شما جوانان آن است که این راه را بااحساس مسئولیت بیشتر و همچون یک جهاد در پیش گیرید. سنگ بنای یک انقلاب علمی در کشور گذاشته‌شده و این انقلاب، شهیدانی از قبیل شهدای هسته‌ای نیز داده است. به‌پاخیزید و دشمن بدخواه و کینه‌توز را که از جهاد علمی شما به شدّت بیمناک است ناکام سازید.(۲۲/۱۱/۱۳۹۷)

ازنظر رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) از مهم‌ترین دلایل اهمیت و ضرورت علم می‌توان گفت که علم عامل اصلی اقتدار است، علم ابزاری برای از بین بردن نظام سلطه، تغییر بافت سیاسی ناعادلانه جهان، تغییر سرنوشت ملت‌ها، کسب عزت، تمدن سازی و… است.

در همین راستا با توجه به اهمیت و جایگاه این موضوع مهم و اساسی، اهمیت و ضرورت آن بررسی می‌شود.

۱٫      علم؛ مایه خیروبرکت

رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) علم را مایه خیروبرکت می‌دانند. معظم له در این رابطه می‌فرمایند: «…غلط است اگر کسی خیال کند «ما باید تلاش کنیم تابه آنجا برسیم که مثلاً امروز ملت‌های غربی رسیده‌اند»! البته علم آن‌ها را باید به دست آوریم. علمِ شکوفا و پیشرفته اگر در اختیار یک ملت سالم و کامل باشد، مایه خیروبرکت است.»(۱۵/۰۱/۱۳۷۱)

۲٫      علم؛ ابزار و مقدمه تمدن سازی و عامل خوشبختی

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم؛ ابزار و مقدمه تمدن سازی و عامل خوشبختی محسوب می‌شود. معظم له در همین راستا می‌فرمایند:

«برای یک کشور خیلی مهم است که اولاً، نیازهای حقیقی و اساسی خودش را درست بشناسد و تصمیم بگیرد که این نیازها را برطرف کند؛ ثانیاً، ابزار برطرف کردن این نیازها را که در درجه‌ی اول، فکر و نیروی انسانی است، در اختیار داشته باشد؛ این برای یک کشور خیلی مهم و تاریخ‌ساز است؛ این تمدن ساز است. فرقِ کشورهایی که می‌توانند سرنوشت خود و بلکه بخشی از دنیا را به دست بگیرند، با آن کشورهایی که مثل پر کاهی در امواج سیاست‌های جهانی به این‌طرف و آن‌طرف می‌روند، در همین است.»(۲۵/۰۳/۱۳۸۵)

۳٫      علم؛ مایه برتری

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) علم، عامل مهم برتری است و هر جامعه‌ای که به آن دست یابد به برتری می‌رسد. معظم له در این راستا می‌فرمایند: «علم مقوله‌ی بسیار مهمی است. … وقتی پیشرفت علمی وجود داشته باشد، پیشرفت فناوری را هم با خودش می‌آورد و پیشرفت فناوری هم کشور را رونق می‌دهد.»(۱۱/۰۹/۱۳۸۳)

۴٫      علم؛ عامل کسب عزت و اعتمادبه‌نفس

رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم را عامل کسب عزت و اعتمادبه‌نفس می‌دانند. معظم له در همین راستا می‌فرمایند: «ما امروز باید توجه کنیم که علم همچنان که در یک فرد عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس می‌آفریند، در یک ملت هم عیناً همین کار را می‌کند. شما ببینید یک انسان عالم که برای خودش جایگاهی در معرفت علمی قائل است، در مقابل هر قدرت پولی و سیاسی قرار بگیرد، در ظاهر ممکن است الزاماتی او را مجبور به کرنش‌ها و کوتاه آمدن‌هایی بکند؛ اما در دلِ خود برای خودش عزت قائل است. موجودىِ خودش را با تهیدستىِ طرف مقابلش مقایسه می‌کند، لذا احساس عزت و احساس اعتمادبه‌نفس و احساس غرور می‌کند. یک ملت هم عیناً همین‌طور است. ملتی که از علم و دانش برخوردار بود، فتوحات علمی داشت و توانست در دنیا در علم نوآفرینی کند، به‌طور طبیعی دارای اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس خواهد بود.»(۱۷/۱۰/۱۳۸۳)

۵٫      علم؛ رمز سعادت و امنیت کشور

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم؛ رمز سعادت و امنیت کشور است. معظم له در همین راستا می‌فرمایند: «… تولید در یک گستره‌ی وسیع باید شعار ملت باشد. تولید کار، تولید علم، تولید فناوری، تولید ثروت، تولید معرفت، تولید فرصت، تولید عزت و منزلت، تولید کالا و تولید انسان‌های کارآمد؛ این‌ها همه تولید است. رمز سعادت ملت ما در این است که در این گستره‌ی وسیع، هم دولت و هم ملت، بر این تولید همت بگماریم. این تأمین‌کننده‌ی امنیت ملی و اقتدار و پیشرفت کشور است؛ این‌یک جهاد است.»(۰۱/۰۱/۱۳۸۵)

۶٫      علم؛ از بین برنده نظام سلطه

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم از بین برنده نظام سلطه است. معظم له در این رابطه می‌فرمایند: «… الآن بافت سیاسی دنیا این است: سلطه‌گر و سلطه‌پذیر. اگر بناست این بافت به هم بخورد و کشورها بتوانند به‌قدر ظرفیت ملت‌هایشان و استعداد ملت‌هایشان در روابط عالم جایگاهی داشته باشند، عمده‌ترین چیزی که در این کار تأثیر دارد، علم است؛ بنابراین علم را باید جدی گرفت؛ باید پیش رفت.»(۲۵/۰۴/۱۳۸۶)

در این راستا می‌توان گفت که علم از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در دین اسلام، آموزه‌های دینی، نظریات امامین انقلاب اسلامی و به‌ویژه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است.

۱- رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) علم را مایه خیروبرکت می‌دانند.

۲- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم؛ ابزار و مقدمه تمدن سازی و عامل خوشبختی محسوب می‌شود.

۳- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) علم، عامل مهم برتری است و هر جامعه‌ای که به آن دست یابد به برتری می‌رسد.

۳- رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم را عامل کسب عزت و اعتمادبه‌نفس می‌دانند

۴- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم؛ رمز سعادت و امنیت کشور است.

۵- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم از بین برنده نظام سلطه است

۶- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، علم امری ارزشمند است که زمینه شناخت و معرفت نسبت به خداوند متعال و حقانیت پیامِ پیغمبران و حقانیت پیام راستین اسلام را هموار می‌کند.

درنهایت می‌توان گفت با توجه به دلایلی که برای اهمیت و ضرورت کسب علم در متن آمد، از طرفی بر عموم ملت مسلمان است تا با بهره‌گیری از دین اسلام، آموزه‌های دینی، نظریات امامین انقلاب اسلامی و بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در مسیر دستیابی به علوم نافع روزآمد تلاش کنند و از طرفی بر دلسوزان اسلام، انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی است تا با اندیشه ورزی و کارشناسی و خبرگی، ضمن شناخت همه‌جانبه دلایل اهمیت و ضرورت کسب علم در راستای ایجاد زمینه‌های لازم برای پیشرفت جامعه و تحقق آرمان‌ها، اهداف، ارزش‌ها و… اسلام، انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، زمینه‌های ناکامی، خنثی شدن و نقشه بر آب شدن نقشه‌های دشمنان را بیش‌ازپیش هموار سازند.

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست