یادداشت تحلیلی؛
بیانیه «گام دوم انقلاب اسلامی» زمینه ساز تحقق تمدن نوین اسلامی؛(۵۳)
اهمیت و ضرورت علم و پژوهش با عنایت بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی (2)

علم و دانش از مهم ترین موضوعاتی است که تمامی جوامع بشری جهت نیل به پیشرفت و سعادت به آن توجه ویژه‌ای داشته اند. یکی از مهم ترین عوامل دستیابی به تمدن نوین اسلامی، علم و پژوهش است که این موضوع مهم و راهبردی همواه و به صورت همه جانبه مورد توجه امامین انقلاب اسلامی بوده است.

«تمدن اسلامی در دوره نخست، با تکیه بر دستاوردهای علمی روزگار خود توانست به سرعت از مرزهای جغرافیایی اسلام بگذرد و به تمدنی فرگیر بدل شود. مسلمانان با بهره‌مندی از منبع ارزشمند و لایزال وحی، به اهمیت علم پی بردند و تمدنی را پی افکندند که از مرزهای غربی چین تا دورترین نقاط اروپا را تحت سیطره خود درآورد. در دوره جدید نیز علم یکی از اصلی ترین وجوه و ویژگی‌های تمدن نوین اسلامی خواهد بود. همچنانکه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) نیز به درستی اشاره فرموده اند بدون شک علم پایه‌ی تمدّن است؛ اما شرط کافی برای یک مدنیّتِ درست نیست.»(۲۲/۰۲/۱۳۸۲)

در همین راستا می توان گفت که «بدون وجود موتور محرکه‌ای همچون علم، نمی‌توان از جامعه انتظار حرکت و پیشرفت را داشت. وقتی پیشرفت علمی وجود داشته باشد، پیشرفت فناوری را هم با خودش می‏آورد، و پیشرفت فناوری هم کشور را رونق می‏دهد و در جامعه نشاط به وجود می‏آورد. اگر علم نباشد، هیچ‏چیز نیست.»(۱۱/۰۹/۱۳۸۳)

رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) با عنایت به اهمیت بومی سازی علوم می فرمایند: «وقتی در جامعه‌ ای علم محترم شمرده می‌شود که استعداد و سرچشمه‌ی درونی عناصر انسانی کشور جوشان شود و علم بومی گردد.(۱۰/۰۸/۱۳۸۳)

اما آنچه در کنار علم، موجب شکل‌گیری تمدنی منحصر به فرد با اصول اسلامی می شود ایمان است. در همین راستا می توان گفت که از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، ایمان، شرط اصلی تمدن‌سازی است. معظم له در این رابطه می فرمایند: «بدون مکتب و بدون ایدئولوژی نمی توان یک تمدن را به وجود آورد. زمانی که در پرتو یک ایمان راسخ و اعتقاد قوی تمدنی شکل می‌گیرد، آنگاه این تمدن دارای علم خواهد بود، دارای صنعت هم خواهد بود، دارای پیشرفت هم خواهد بود؛ و این مکتب، هدایت کننده و اداره کننده‌ی همه‌ی اینها خواهد شد. آن که مکتب توحید را مبنای کار خودش قرار میدهد، آن جامعه‌ای که به دنبال توحید حرکت میکند، همه‌ی این خیراتی را که متوقف بر تمدن‌سازی است، به دست خواهد آورد؛ یک تمدن بزرگ و عمیق و ریشه‌دار خواهد ساخت و فکر و فرهنگِ خودش را در دنیا گسترش خواهد داد. بنابراین… احتیاج به ایمان است. از منظر ایشان، کشاندن جامعه به بی‌ایمانی، یکی از همان توطئه‌هائی است که دشمنان تمدن‌سازی اسلامی دنبال آن بوده‌اند و الان هم با شدت این را دارند دنبال می کنند … جامعه‌ی بدون آرمان، بدون مکتب، بدون ایمان، ممکن است به ثروت برسد، به قدرت برسد، اما آن وقتی هم که به ثروت و قدرت برسد، تازه میشود یک حیوان سیر و قدرتمند – و ارزش انسان گرسنه از حیوان سیر بیشتر است – اسلام این را نمیخواهد. اسلام طرفدار انسانی است که هم برخوردار باشد، هم قدرتمند باشد، و هم شاکر و بنده‌ی خدا باشد؛ جبهه‌ی عبودیت بر خاک بساید. انسان بودن، قدرتمند بودن و بنده‌ی خدا و عبد خدا بودن؛ این آن چیزی است که اسلام می خواهد؛ می خواهد انسان بسازد، الگوی انسان‌سازی است. پس در درجه‌ی اول، نیاز تمدن‌سازیِ اسلامیِ نوین به ایمان است. این ایمان را ما معتقدین به اسلام، پیدا کرده‌ایم. ایمان ما، ایمان به اسلام است.(۲۳/۰۷/۱۳۹۱)

با توجه به اینکه در یادداشت قبل(شماره ۵۲) به بخش های مرتبط با اهمیت و ضرورت علم و پژوهش با تمرکز بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی پرداخته شد، در همین راستا ادامه موضوع تبیین و تشریح می‌شود.

۱٫ علم؛ کلید خوشبختی ملت ها

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم؛ کلید خوشبختی ملت ها محسوب می شود. معظم له در همین راستا می فرمایند: «کلید اصلی هم علم و بر اثر علم، فناوری است؛ بایستی آن کشور و ملتی که تصمیم دارد سرنوشت خودش را خودش بسازد و خودش، خودش را به خوشبختی برساند، این کلید را پیدا کند.»(۲۵/۰۳/۱۳۸۵)

۲٫ علم؛ وسیله رسیدن به اقتدار ملی

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم؛ وسیله رسیدنبه اقتدار ملی محسوب می شود. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«… برای یک ملت، علم وسیله‌ای است برای رسیدن به اقتدار ملی و ثروتملی.»(۰۵/۰۶/۱۳۸۷)

۳٫ رشد علمی، الزام حرکت به سوی جامعه مطلوب

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) رشد علمی، الزامحرکت به سوی جامعه مطلوب است. معظم له در این رابطه می فرمایند:

»حرکت جامعه و نظام دو جور است: حرکت مثبت، حرکت منفی؛ حرکتبه سمت عروج و اوج، حرکت به سمت نزول و سقوط. حرکت به سمتاوج این است که جامعه رشد عملی پیدا کند.»(۲۰/۰۶/۱۳۸۸)

معظم له همچنین می فرمایند:

«… در درجه‌ی اوّل، پیشرفت در عرصه‌ی فکر است. ما بایستی جامعه رابه سمت یک جامعه‌ی متفکّر حرکت دهیم؛ این هم درس قرآنی است. شماببینید در قرآن چقدر «لِقَومٍ یَتَفَکَّرُون»، «لِقَومٍ یَعقِلُون»، «أفَلا یَعقِلون»،«أفَلا یَتَدَبَّرون» داریم. ما باید جوشیدن فکر و اندیشه‌ورزی را درجامعه‌ی خودمان به یک حقیقت نمایان و واضح تبدیلکنیم.»(۱۰/۰۹/۱۳۸۹)

۴٫ علم؛ زمینه ساز امنیت و رفاه

رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم را زمینه ساز امنیت و رفاه می دانند. معظم له در این رابطه می‌فرمایند: «حقیقتاً کشوری که دستش از علم تهی است، نمیتواند توقع عزت، توقع استقلال و هویت و شخصیت، توقع امنیت و توقع رفاه داشته باشد. طبیعت زندگی بشر و جریان امور زندگی این است. علم، عزت میبخشد. … علم اقتدار است. «سلطان» یعنی اقتدار، قدرت. … هر کس این قدرت را به چنگ آورد، میتواند تحکم کند؛ می تواند غلبه پیدا کند؛ هر کسی که این اقتدار را به دست نیاورد، … بر او غلبه پیدا خواهد شد؛ دیگران بر او قهر و غلبه پیدا میکنند؛ به او تحکم میکنند.»(۱۲/۰۶/۱۳۸۶)

۵٫ علم؛ پایه‌ پیشرفت همه‌جانبه‌

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم؛ پایه‌پیشرفت همه‌جانبه‌ است. معظم له در این رابطه می‌فرمایند: «علم،پایه‌ی پیشرفت همه‌جانبه‌ی یک کشور است.»(۱۴/۱۱/۱۳۹۰)

۶٫ علم؛ مایه کسب قدرت و ثروت

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم، مایه کسب قدرت و ثروت است. معظم له در همین راستا می فرمایند: «… علم مایه‌ی قدرت و ثروت است. اگر کشور شما و نظام جمهوری اسلامی باید به این قدرت و اقتدار دست پیدا کند تا بتواند از ملت خود، از کشور خود، از ارزشهای خود و از نظام خود پشتیبانی کند و مصونیت ببخشد – که قدرت فایده‌اش این است؛ اقتدار برای زورگوئی به دیگران نیست، برای جلوگیری از زورگوئی دیگران است – و اگر در کنار این به ثروت احتیاج دارد تا بتواند مشکلات گوناگونی را که میراث سالها حکومت استبدادی در این کشور است برطرف کند، باید علم را به دست بیاورد. برای یک ملت، علم وسیله‌ای است برای رسیدن به اقتدار ملی و ثروت ملی.»(۰۵/۰۶/۱۳۸۷)

۷٫ علم؛ عامل جلوگیری از زورگویی دیگران

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم، عامل جلوگیری از زورگویی دیگران محسوب می شود. معظم له در همین راستا می فرمایند: «… اقتدار برای زورگوئی به دیگران نیست، برای جلوگیری از زورگوئی دیگران است – و اگر در کنار این به ثروت احتیاج دارد تا بتواند مشکلات گوناگونی را که میراث سالها حکومت استبدادی در این کشور است برطرف کند، باید علم را به دست بیاورد. برای یک ملت، علم وسیله‌ای است برای رسیدن به اقتدار ملی و ثروت ملی.»(۰۵/۰۶/۱۳۸۷)

۸٫ ارزشمند بودن علم و زمینه ساز بودن برای معرفت خدا و حقانیت پیامِ پیغمبران و حقانیت پیام راستین اسلام

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم امری ارزشمند است که زمینه شناخت  و معرفت نسبت به خداوند متعال و حقانیت پیامِ پیغمبران و حقانیت پیام راستین اسلام را هموار می کند. در همین راستا معظم له می فرمایند: «خودِ علم ارزش است. این ارزش را کسانی میتوانند به ضد ارزش تبدیل کنند که از او علیه منافع بشریت استفاده کنند؛ اما خودِ دانش یک ارزش است. به برکت دانش، معرفت خدا هم آسان میشود. کسانی که دارای علم‌اند، بیشتر میتوانند حقانیت پیام پیغمبران و حقانیت پیام راستین اسلام را بفهمند.»(۰۵/۱۶/۱۳۸۷)

۹٫ علم؛ پایه تمدن

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم، پایه تمدن است. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«بدون شک علم پایه‌ی تمدّن است؛ اما شرط کافی برای یک مدنیّتِدرست نیست.»(۲۲/۰۲/۱۳۸۲)

در یک جمع بندی کلی می توان گفت علم به عنوان یکی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در دین اسلام، آموزه های دینی، نظریات امامین انقلاب اسلامی و به ویژه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی محسوب می شود.

۱- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم؛ کلیدخوشبختی ملت ها محسوب می شود.

۲- رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم را زمینه ساز عزت، استقلال، هویت و شخصیت می دانند.

۳- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم، مایهکسب قدرت و ثروت است.

۴از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم؛ وسیلهرسیدن به اقتدار ملی محسوب می شود.

۵در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) رشد علمی،الزام حرکت به سوی جامعه مطلوب است.

۶در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم؛ پایه‌پیشرفت همه‌جانبه‌ است.

۷در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم، عامل جلوگیری از زورگویی دیگران محسوب می شود.

۸از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علم امریارزشمند است که زمینه شناخت  و معرفت نسبت به خداوند متعال و حقانیت پیامِ پیغمبران و حقانیت پیام راستین اسلام را هموار می کند.

۹در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) علم، پایه تمدن است.

در نهایت می توان گفت با عنایت به اهمیت و جایگاه بسیار مهم علم آموزی و علم گستری از منظر اسناد بالادستی و به ویژه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، بر تمامی امت اسلامی است و به ویژه دلسوزان اسلام و انقلاب اسلامی است تا ضمن شناخت همه جانبه دلایل اهمیت و ضرورت علم آموزی و علم گستری، تمام توان، ظرفیت، استعداد، امکانات خود را در تمام ابعاد، سطوح و… به کار گیرند تا ضمن محقق کردن منویات امامین انقلاب اسلامی و به ویژه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، علاوه بر تضمین و تثبیت عزت، اقتدار و امنیت همه جانبه اسلام، انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، زمینه های خنثی سازی، بی اثر کردن و… نقشه و مکر دشمنان و در نهایت، زمینه سازی تضعیف، اضمحلال و نابودی جبهه استکبار جهانی را هموار کنند.

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست