بیانیه «گام دوم انقلاب اسلامی» زمینه ساز تحقق تمدن نوین اسلامی؛(۵۸)
« اهمیت جامعه اسلامی با عنایت بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی »

اسلام دینی کامل، جامع و همه جانبه نگر است که همواره سعادت فرد و جامعه را مدنظر دارد.

از منظر اسلامی، جامعه اسلامی نماد جامعه مطلوب است که با وجود توجه همه جانبه به معارف دینی، متکی به اهداف الهی است.

جامعه اسلامی؛ جامعه برخوردار از اقتدار الهی – مردمی است که امنیت، عزت، عدالت، دانش بنیانی و… از مهم ترین ارکان آن محسوب می شوند که در آن تمامی افراد جامعه علاوه بر معیشت مطلوب دنیوی، در راستای دستیابی به سمت تعالی معنوی و رشد در حال حرکت هستند.

بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی به عنوان یکی از مهم ترین اسناد بالادستی محسوب می شود که به صورت محتوایی به جامعه اسلامی و اهمیت دستیابی به آن توجه شده است.

در همین راستا دلایل اهمیت جامعه اسلامی با عنایت بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی بررسی می شود.

  1. زندگی مطلوب دنیوی و حرکت به سمت تعالی معنوی؛ مظهر حیات طیبه اسلامی؛

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) زندگی مطلوب دنیوی و حرکت به سمت تعالی معنوی؛ مظهر حیات طیبه اسلامی محسوب می شود. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«حیات طیبه‌ی اسلامی، زندگی است که در آن، راه رسیدن به معنویت و اهداف و سرمنزل‌های نهایىِ این راه، از زندگی دنیایی مردم عبور میکند. اسلام دنیای مردم را آباد میکند؛ منتها آبادی دنیا هدف نهایی نیست. هدف نهایی عبارت است از این‌که انسان‌ها در زندگی دنیوی از معیشت شایسته و مناسب، از آسودگی و امنیت‌خاطر، و از آزادی فکر و اندیشه برخوردار باشند و از این طریق به سمت تعالی و فتوح معنوی حرکت کنند. حیات طیبه‌ی اسلامی شامل دنیا و آخرت – هر دو – است. مسأله این است که زندگی دنیوی – که به سمت اهداف الهی حرکت میکند – باید زندگانی حقیقی و راستینِ عادلانه را برای مردم تأمین کند. در اسلام، عدالت مسأله‌ی بسیار مهمی است. ارزشی که از نظر اسلام به‌هیچ‌وجه و در هیچ شرایطی مورد مناقشه قرار نمیگیرد، عدالت است. عدالت، هدف پیغمبران است؛ هدف انقلاب اسلامی هم بوده است. در سایه‌ی عدالت، زندگی مردم میتواند با رفاه و توسعه‌ی مادی به سمت اهداف معنوی هم حرکت کند.«(۱۸/۰۲/۱۳۸۴)

  1. اسلام؛ دین مردمی(مسئولیت داشتن تمامی افراد جامعه)؛

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، اسلام؛ دین مردمی است که همگان در آن، دارای مسئولیت هستند که این موضوع نشان از اهمیت موضوع دارد. معظم له در این رابطه می فرمایند: «جمهوری اسلامی – که از انقلاب اسلامی برخاسته است – یک واحدی است که داری دو بعد است: اسلامی بودن و مردمی بودن؛ هم اسلامی است، هم مردمی است. و مردمی است، چون اسلامی است؛ چون اسلام دین جامعه است. دین مسئولیت همگانی است؛ اسلام دین تک تک افراد و اشخاص به حیث خودشان فقط نیست؛ آن هم هست، اما افراد به حیث اجتماعشان هم مورد خطاب اسلامند. اسلام یک دین مردمی است؛ یک دینِ مسئولیت عمومی است؛ بنابراین مردمی بودن از خود اسلامی بودن برمی‌آید. اسلامی هم هست؛ چون خدای متعال منت گذاشته است: «بل الله یمنّ علیکم أن هداکم للإیمان»؛ منت گذاشته بر ما، هدایت کرده ما را به این ایمان؛ پروردگار به مردم ما، به خود ما منت گذاشته، ما را به این دین هدایت کرده؛ لذا جمهورِ ما اسلام را میخواهند و این دین الهی را بحمدالله خدای متعال به ما داده است. بنابراین «جمهوری اسلامی» است؛ یک منظومه است، یک مجموعه است، یا بگوئیم واحدِ دارای ابعادی است که این ابعاد باید با همدیگر مورد ملاحظه قرار بگیرد و با هم باشد؛ این درهم‌‌تنیدگی باید حفظ بشود. هر کدام از این جهات تضعیف بشود، کل و مجموعه تضعیف شده است.»(۰۲/۰۷/۱۳۸۸)

  1. جامعه اسلامی؛ نمونه جامعه ای آرمانی معنوی، عزتمدار و قدرتمند؛

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی، جامعه ای آرمانی است که در آن معنویت، عدالت و… وجود دارد. معظم له در این رابطه می فرمایند:

« ما میخواهیم جامعه‌ای داشته باشیم که ثروت و قدرت و سعادتِ همه جانبه و عدالت را با هم داشته باشد. این نقطه‌ای است که ملتها آرزوی آن را میکشند؛ والّا در کشورهای ثروتمند و قدرتمند، بیعدالتی و ظلم و فقر و محرومیت و تلخی خیلی وجود دارد؛ ما که دنبال آن نیستیم. جامعه‌ای میتواند تصویر آرمانی یک ملتِ زنده، بیدار و باهوش قرار گیرد که در آن، معنویت و عدالت و عزّت و قدرت و ثروت و رفاه باشد. اگر بخواهیم این مجموعه با هم باشد، بدون معنویت و آرمان معنوی و اخلاق و درنظر گرفتن خدا و بدون مجاهدت فی‌سبیل‌اللَّه ممکن نیست.»(۱۷/۰۷/۱۳۸۱)

  1. جامعه اسلامی؛ جامعه ای اخلاق مدار و عدالت محور؛

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی، جامعه ای اخلاق مدار و عدالت محور است. معظم له در این رابطه می فرمایند:

« جامعه ما، به برکت انقلاب، اخلاقش به سمت اخلاق الهی، گردش قابل توجّهی کرد؛ اگرچه این گردش کامل نیست و باید باز هم ادامه پیداکند. این جوانان را دیدید در جنگ چه کردند!؟ این پدران و مادران را دیدید چگونه از عزیزان خود، برای خدا و قرآن و دین گذشتند!؟ این انسانها را دیدید چگونه از ثروت شخصی خودشان – زنان از طلای خودشان، مردان از دسترنج خودشان – برای خاطر مصالح عمومی، برای جنگ، برای حلّ مشکلات کشور، برای سیل و زلزله فلان‌جا، صرف نظر کردند!؟ اینها گردش به سمت اخلاق اسلامی است. قبل از انقلاب این چیزها بود؛ اما در مقیاسهای بسیار کوتاه و کوچک. عمومی نبود. مواظب باشید که این حرکت به سمت اخلاق اسلامی، ادامه پیدا کند. اگر این‌گونه شود، جامعه ما از عدالت اجتماعی برخوردار خواهد شد. مواظب باشید که حرکت اخلاق جامعه به سمت اخلاق اسلامی، ادامه پیدا کند. اگر این‌گونه شود، جامعه‌ی ما از عدالت اجتماعی برخوردار خواهد شد.»(۲۳/۰۴/۱۳۷۲)

 

  1. جامعه اسلامی؛ جامعه ای برادرانه و دارای حسن ظن؛

رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی را جامعه ای برادرانه و دارای حسن ظن می دانند. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«… اخلاق اهمیتش از عمل هم بیشتر است. فضای جامعه را فضای برادری، مهربانی، حسن ظن قرار بدهیم. من هیچ موافق نیستم با اینکه فضای جامعه را فضای سوءظن و فضای بدگمانی قرار بدهیم.»(۲۹/۰۶/۱۳۸۸)

معظم له همچنین می فرمایند:

«… آنچه فرد و جامعه را به مقامات عالی انسانی می‌رساند، اخلاق نیکوست.»(۰۶/۰۱/۱۳۸۵)

  1. جامعه اسلامی؛ جامعه ای آمر به معروف و ناهی از منکر؛

در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی؛ جامعه ای آمر به معروف و ناهی از منکر است. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«وقتی که امر به معروف و نهی از منکر در جامعه رایج شد، این موجب می‌شود که گناه در نظر مردم همیشه گناه بماند و تبدیل به ثواب و کار نیک نشود.»(۲۵/۰۹/۱۳۷۹)

  1. جامعه اسلامی؛ جامعه ای دارای بصیرت و صبر؛

از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی؛ جامعه ای دارای بصیرت و صبر است. معظم له در این رابطه می فرمایند:

«… تمام مشکلاتی که برای افراد یا اجتماعات بشر پیش می‌آید، بر اثر یکی از این دو است: یا عدم بصیرت، یا عدم صبر. یا دچار غفلت میشوند، واقعیتها را تشخیص نمیدهند، حقایقها را نمیفهمند، یا با وجود فهمیدن واقعیّات، از ایستادگی خسته میشوند. لذاست که به خاطر یکی از این دو، یا هر دو، تاریخ بشر پُر از محنتهای بزرگ ملتهاست؛ پُر از غلبه‌ی زورگویان عالم بر ملتهای ضعیف‌النّفس و غافل است. دهها سال – گاهی صدها سال – یک ملت مقهور سیاست یک جهانخوار و یک قدرت بزرگ بوده است. چرا؟ مگر اینها انسان نبوده‌اند؟ بله، انسان بوده‌اند؛ لیکن یا بصیرت نداشته‌اند، یا اگر بصیرت داشته‌اند، در راه آن آگاهی خود، فاقد صبر لازم را بوده‌اند؛ یعنی یا بیداری نداشته‌اند، یا پایداری نداشته‌اند.»(۱۲/۰۸/۱۳۷۷)

از دیگر دلایل اهمیت تحقق جامعه اسلامی می توان به حفظ اسلام، آزادی و منافع مردم، حرکت جامعه به سمت تعالی، ایجاد و تقویت عزت، حفظ ارزش های معنوی و اخلاقی در جامعه، مسیر رسیدن به اقتدار، تحقق دین و ارزش های الهی، پیشرفت همه جانبه، گسترش علم، مقوم امید به آینده، زمینه برای مقابله با دشمنان، ایفای نقش و مقوم هویت اسلامی، زمینه ای برای تعلیم و تربیت، از بین بردن ناهنجاری های اجتماعی، دستیابی به مجد و عظمت اسلام و… اشاره کرد.

در یک جمع بندی، با نگاهی گذرا به بیانات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله العالی) می توان گفت:

۱- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) دستیابی به حیات طیبه اسلامی؛ زمینه ساز دستیابی به زندگی مطلوب دنیوی و حرکت به سمت تعالی معنوی محسوب می شود.

۲- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، اسلام؛ دین مردمی است که همگان در آن، دارای مسئولیت هستند.

۳- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی، جامعه ای آرمانی است که در آن معنویت، عدالت و… وجود دارد.

۴- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی، جامعه ای اخلاق مدار و عدالت محور است.

۵- رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی را جامعه ای برادرانه و دارای حسن ظن می دانند.

۶- در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی؛ جامعه ای آمر به معروف و ناهی از منکر است.

۷- از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) جامعه اسلامی؛  جامع ای ه دارای بصیرت و صبر است.

در نهایت می توان گفت از آنجا که جامعه اسلامی جامعه ای مطلوب و آرمانی است و دارای اهداف، شعارها و… جهانی و فرامرزی همچون امنیت، عدالت، مهرورزی و… است. از طرفی چون: اسلام دینی مردمی است، در جامعه اسلامی عزتمداری و قدرتمندی، اخلاق مداری، حاکمیت حسن ظن، امر به معروف و نهی از منکر، صبر و بصیرت، امید به آینده و زمینه سازی برای مجد و عظمت اسلام دارای اهمیت است در همین راستا باید گفت یکی از مهم ترین مسئولیت ها و وظایف تمامی افراد جامعه و به ویژه دلسوزان انقلاب اسلامی به ویژه علماء، نخبگان و صاحبنظران به عنوان هدایتگران افکار عمومی است تا با شناخت همه جانبه و احصاء اهمیت و ضرورت تحقق جامعه اسلامی، زمینه الگودهی و الهام بخشی اسلام را در سطح جهان هموار کنند.

 

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این زمینه را پر کنید
این زمینه را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست