شناسه خبر: 63739

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=63739

ماموستا محمدیان امام جمعه اهل سنت بیجار
جایگاه حضرت امام جعفر صادق علیه السلام از دیدگاه اهل سنت
پیشوایان مذاهب اهل سنت، عالمان نامدار اسلامی و صاحب نظران زبردست درباره برجستگی‌های علمی، عملی، اخلاقی، کرامت و عظمت امام جعفرصادق علیه‌السّلام بسیار سخن گفته‌اند در این مقاله به قلم ماموستا لقمان محمدیان امام جمعه اهل سنت بیجار به جایگاه حضرت امام جعفر صادق علیه السلام از دیدگاه اهل سنت پرداخته شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دبیرخانه شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت از کردستان؛ روز ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هـ. ق، روز اندوه مدینه النبی در فراق قطب دانش جهان و رئیس مذهب جعفری بود روزی که جاسوس ها و مزدوران منصور دوانقی، مدت ها خانه امام را تحت نظر داشتند. سرانجام منصور موفق شد با به کارگیری دسیسه ای، سمی قوی را به دست یکی از خدمه هایش به امام(ع) بنوشاند.

امام جعفر صادق(ع) در هنگام شهادت ۶۵ سال داشت و این در حالی بود که پس از امام باقر(ع)، ۳۴ سال امامت کرد. حکومت امویان در زمان امام صادق(ع)، از سال ۱۰۵ هـ. ق درگیر مسائل سیاسی و مبارزه با حرکت های ضدحکومتی بود تا اینکه در سال ۱۳۲ هـ. ق، بنی عباس توانستند بنی امیه را از تخت حکومت جائرانه خود پایین بکشند و خود بر کرسی حکومت تکیه زنند.

جایگاه حضرت امام جعفر صادق علیه السلام از دیدگاه اهل سنت

ایشان جعفر بن محمد بن علی زین العابدین بن حسین بن علی ابن ابی طالب رضوان الله تعالی علیهم اجمعین پسر عموی حضرت رسول صلی‌الله علیه وآله وسلم و پسر فاطمه سلام الله علیها دختر پیامبر است.

ایشان در سال ۸۰ ھشتاد قمری در مدینه منوره متولد شد و در سال ۱۴۸ قمری در سن ۶۸ سالگی در مدینه منوره به شهادت رسید.

لقب:

امام جعفر بن محمد به صادق لقب یافت، و این لقب آنقدر برایشان غالب شد که ھرگاه ذکر می شد جز ایشان ذھن کسی به جای دیگری نمی رفت. علت شھرت ایشان به لقب صادق این بود که ایشان در گفتار و کردار و رفتارش صادق بود جز صداقت و راستی از ایشان ھرگز دروغی ثابت نشده است.
بقول شاعر:
بأبیه اقتدی عدی بالکرم
ومن یشبه أباه فما ظلم

عدی درسخاوت به پدرش گرویده است و کسیکه به پدرش شباھت داشته باشد زیاد روی نکرده است.

و پدران ایشان صادق ترین انسان ھای دنیا بودند ، از یکسوی رسول امین صلی‌الله علیه وآله وسلم که حتی درمیان کافران و مشرکان و به اعتراف آنان صادق و امانت دار بود.

فرزندان:
امام جعفر صادق رحمه الله فرزندان زیادی بجای گذاشتند:

۱- اسماعیل که بزرگ ترین فرزند ایشان است و در حیات ایشان در سال ۱۳۸ ھجری وفات نمود، و فرزندی بنام محمد بن اسماعیل از خود به جای گذاشت، محمد فرزندان زیادی داشت که ھر کدام آنان نسلی بجای گذاشتند.
۲- عبدالله، و کنیه ایشان ابو عبدالله بود.
۳- موسی که به کاظم لقب یافت .
۴- اسحاق
۵- محمد
۶- علی
۷- فاطمه.

امام جعفر صادق رحمه الله از پدرشان محمد بن علی باقر ھم زیاد روایت کرده است، باقر فاضل و ثقه است اکثر محدثین از ایشان روایت کرده اند، شهادت ایشان تقریبا سال ۱۱۰ ھجری بود ، اکثر روایات ایشان از طریق پدر از جدش حسین بن علی یا علی ابن ابی طالب از رسول خدا ص است و این به اعتبار سند عالی ترین روایات وی است و این ھا بھترین نمونه روایات پسران از پدرانشان است.

بارزترین شاگردان:
کسانی که از ایشان علم آموختند چه علم روایت و چه علم فقه عده بزرگی از علماء و حفاظ ثقه و معتمد ھستند که مشھوترین آنان عبارتند از:
یحیی بن سعید انصاری قطان، یزید بن عبدالله بن الھاد اللیثی المدنی- ایشان از امام صادق از سن بزرگ تر بودند و ده سال پیش از ایشان وفات نمود، عبدالملک بن عبدالعزیز بن جریج که از ھمدوره ھای ایشان است، ابان بن تغلب، ایوب سختیانی ، ابوعمرو بن العلا، مالک بن انس الاصبحی امام دار الھجرت، سفیان ثوری، امام نقاد شعبه بن الحجاج، سفیان بن عینیه، محمد بن ثابت بنانی، و بسیاری دیگر.

از میان شاگردان، بعضی بیشتر از ایشان فقه آموخت و با ایشان ھم نشین بود که از این جمله فقیه و عالم اهل سنت امام مالک رحمه الله قابل ذکر است.

همچنین تمام اصحاب صحاح سته از ایشان حدیث نقل کرده اند، البته امام بخاری در صحیح نه بلکه در کتاب ھای دیگرش از ایشان حدیث نقل کرده است، براستی که ایشان امام صادق ثقه و صدوق و امام و فقیه بود، رحمت خدا بر او باد.

سخاوت و کرم:
ایشان در میدان کرم و سخاوت منزلت فوق العاده ای داشتند و این امر از ایشان و از خاندان سخاوتمند نبوت امر عجیبی نیست، جد بزرگوار ایشان رسول الله صلی الله علیه وآله سلم از باد ھم سخاوتمندتر بودند، نمونه ھای بارز و بی شمار کرم آنحضرت، چه در غزوات و چه در مواقع مختلف دیگر، روشن و آشکار است بقدری سخاوت میکردند و با دست باز می دادند که ھیچ نگرانی و ترسی از فقر و تنگدستی نداشتند.

ھیاج بن بسطام تمیمی شاگرد امام جعفر صادق علیه السلام در باره سخاوت ایشان چنین می گوید: (کان جعفر بن محمد یطعم حتی لا یبقی لعیاله شیء)
امام صادق بقدری با دست باز غذا می داد که برای فرزندان خودش چیزی باقی نمی گذاشت.
و این بخشش و سخاوت کسی است که از فقر و تنگدستی نمی ترسد.
روایت شده که وقتی از ایشان درباره تحریم ربا پرسیده شد فرمودند: (لئلا یتمانع الناس المعروف)
انگیزه حرام شدن ربا این است تا اینکه مردم از کار خیر باز نایستند.
این دلالت برسخاوت و اطمینان نفس می کند.

می گویند که ایشان گاھی بخاطر اینکه صلح بین مردم برقرار شود حاضر می شد از جیب خودش خسارت آنان را تحمل کند.

ھمچنین گفته می شود که ایشان در انفاق و خرج کردن مخفیانه مشابھت زیادی به جدش امام زین العابدین علی بن حسین رضی الله عنه داشت، عادت ایشان چنین بود که در تاریکی شب باری از نان و گوشت و پول را بردوش می گذاشت و بر فقراء و بین مستمندان مدینه تقسیم میکرد.
این عادت ھمچنان ادامه داشت تا اینکه وفات نمود و مردم زمانی فھمیدند که مستمندان در ماندند و کسی نبود که نیازشان را برآورد.

حکمت و دانش وافر:

کسانی که زندگی نامه امام صادق علیه‌السلام را نوشته اند از حکمت و رد اعتماد و اطمینان کامل من است.»
عمرو بن المقدام

ابونعیم اصفهانی در کتابش به نام حلیه الاولیاء از عمرو بن المقدام نقل می کند که گفت: «کنت اذا نظرت الی جعفر بن محمد علمت انه من سلاله النبیین»؛ «چون نگاه به جعفر بن محمد می کردم می دانستم که او از سلاله پیامبران است.»

ابن حبان

و باز ابن حجر عسقلانی از قول ابن حبان درباره امام صادق علیه السلام می گوید: ابن حبان گفته: «وی از سادات اهل بیت است که فقیه و علیم و فاضل بود و به سخنش نیازمند بودیم.»

و در روایت دیگری آمده است که وی تنها کسی بود که همه فقها و علما و فضلا محتاج و نیازمند سخنش بودند.

ابوحاتم و ذهبی در کتاب خود موسوم به تذکره الحفاظ می نویسد قال ابوحاتم «ثقه لایسأل عن مثله»؛ «امام صادق آنگونه مورد اطمینان است که از کسی همانند او سئوال نمی شود.»

ابن ابی حاتم و در جای دیگر ابن حجر عسقلانی در کتاب تهذیب التهذیب از ابن ابی حاتم نقل می کند که گفت از قول پدرش: (جعفر الصادق) ثقه لایسأل عنه.

یعنی: «امام جعفر صادق(علیه السلام) شخصیت مورد اطمینانی است که نیاز نیست درباره او از کسی پرسش شود.»

شهرستانی

وی در کتاب خود موسوم به الملل و النحل درباره عظمت و بزرگی حضرت صادق (علیه السلام) می نویسد: «وی به جهت شدت محبتی که به اُنس با خدا داشت، وحشت داشت که با مردم تماس داشته باشد و همواره از مردم دوری می گزید و معتقد بود هر کس با غیر از خدا مأنوس شد متوجه وسواس می شود.»

ابن حجر هیثمی

وی که یکی دیگر از مؤلفین به نام اهل تسنن بشمار می آید در کتاب خود موسوم به الصواعق المحرقه موضوعی را در رابطه به این که شش فرزند از سلاله پاک محمد بن علی (علیهم السلام) به دنیا آمدند که افضل و کامل تر از همه آنها امام جعفر صادق (علیه السلام) بودند که پس از وی خلیفه و وصی ایشان شدند و مردم از علوم منتشره ایشان به تمامی شهرها سخن گفته اند و پیشوایان بزرگی از او حدیث روایت کرده اند.

عبدالرحمن بن الجوزی

ابن جوزی که خود از عرفاء به نام اهل تسنن می باشد و از مؤلفین مشهور جهان اسلام است در کتابش موسوم به صفه الصفوه می نویسد: «کان (جعفر بن محمد) مشغولا بالعباده عن حب الریاسه»؛

یعنی: جعفر بن محمد شخصیتی بود که مشغولیت فراوانش به عبادت او را از عشق ریاست بازداشته و سیراب کرده بود.

شبلنجی

این عارف بزرگ ربانی نیز که یکی دیگر از مؤلفین مشهور اهل تسنن است در کتاب معروفش به اسم نورالابصار نوشته است: «کان جعفر الصادق(رضی الله عنه) مستجابا لدعوه و اذا سأل الله شیئاً لم یتم قوله الا و هو بین یدیه.»

یعنی: جعفر صادق (رضی الله عنه) مستجاب الدعوه بود و دعایش همیشه مورد قبول حق تعالی واقع می شد و چون از خداوند چیزی می خواست هنوز قولش پایان نیافته بود چیز مورد نظر برایش مهیا بود.

ابن خلکان

این مؤلف مشهور و به نام اهل تسنن نیز در کتاب خود موسوم به وفیات الاعیان اظهار داشته است: «و کان من سادات اهل البیت و لقب بالصادق لصدقه فی مقالته… و کان تلمیذه ابوموسی جابر بن حیان الصوفی الطرسوسی قد ألف کتاباً یشتمل علی ألف ورقه تتضمن رسائل جعفر الصادق و هی خمس مأه رساله.»

یعنی: حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) از سادات اهل بیت(علیهم السلام) بشمار می رود و به دلیل راستگویی در گفتارش ملقب به صادق شده است … و ابوموسی جابر بن حیان یکی از شاگردان اوست که کتابی مشتمل بر هزار برگ تألیف نموده که متضمن رساله های امام جعفر صادق (علیه السلام) است که مقدار آنها به پانصد رساله می رسد.

خیر الدین الزرکلی

وی یکی دیگر از مؤلفین به نام اهل تسنن می باشد که تألیفات ارزشمندی را از خود به یادگار گذاشته است او در کتاب الاعلام درباره امام جعفر صادق (علیه السلام) نوشته: «کان من أجلّاء التابعین و له منزله رفیعه فی العلم. أخذ عنه جماعه، منهم الإمامان ابوحنیفه و مالک و لقب بالصادق لأنه لم یعرف عنه الکذب قط له اخبار مع الخلفاء من بنی العباس و کان جریئاً علیهم صداعاً بالحق.»

یعنی: امام جعفر صادق (علیه السلام) از بز‍رگان تابعین بشمار می رود و در علم و دانش دارای منزلتی رفیع است و جماعت زیادی از او کسب علم کرده اند که از جمله آنها دو نفر از پیشوایان اهل تسنن امام ابوحنیفه و امام مالک هستند و لقبشان صادق است به خاطر این که هرگز کسی از او کذب نشنیده است و در خبرهای مربوط به او آمده است که وی برای اعتلاء حق پیوسته علیه خلفای بنی عباس در ستیز بوده و به مبارزه پرداخته است
محمد فرید وجدی

این نویسنده به نام نیز که یکی از اندیشمندان بزرگ اسلام و صاحب تألیفات متعددی می باشد در دائره المعارف مشهور خود از امام جعفر صادق علیه السلام صحبت به میان آورده و به عنوان یک سنی مذهب می نویسد: «ابوعبدالله جعفر الصادق بن محمدالباقر بن علی زین العابدین ابن الحسین بن علی ابن ابیطالب هو احد الأئمه الأثنی عشر علی مذهب الامامیه کان من سادات اهل البیت النبوی،

حاضر جوابی ایشان به کثرت سخن گفته اند، حاضر جوابی در برابر پرسش ھای دشوار و پیچیده، که واقعا این حاضر جوابی ھا بر علم و دانش گسترده و فھم عمیق و دور رس ایشان دلالت می کند. کما اینکه دلالت بر این دارد که خداوند متعال به ایشان درک سریع و
زبان فصیح، عنایت فرموده که بتواند جامع ترین معانی را تعبیر کند و فقه و بینشی که مقاصد و اسرار شریعت را درک کند.

شاگرد ایشان سفیان بن عیینه می گوید: در موسم حج به مکه آمدم دیدم ابوعبدالله جعفر بن محمد، شترش را در ابطح خوابانده، گفتم: یابن رسول الله! چرا موقف – جای ایستادن در عرفات- در پشت حرم قرار گرفت و نه داخل مشعر الحرام؟ فرمود: کعبه خانه خدا، حرم پرده آن و (موقف) دروازه آن است، وقتی عازمین حج به قصد زیارت کعبه آمدند :

اول آنان را دم دروازه نگھداشت تا اینکه زاری و تضرع کنند، وقتی اجازه ورود به آنان داد اندکی به دروازه دوم نزدیکشان کرد، یعنی مزدلفه، وقتی کثرت زاری و تضرع و تلاش آنان را دید رحمش آمد، وقتی به آنان رحم کرد دستور داد قربانی شان را تقدیم کنند، وقتی قربانی شان را تقدیم کردند و مناسک را انجام دادند و از گناھانی که بین او تعالی و آن ھا مانع بود پاک شدند، دستور داد پاکیزه و با طھارت خانه اش را زیارت کنند.
پرسید چرا روزه در ایام تشریق مکروه شد؟ فرمود: زیرا آنان در این روزھا مھمان خدایند و برای مھمان شایسته نیست که د ر خانه میزبانش روزه بگیرد.

شاگرد ایشان عائذ بن حبیب روایت می کند که امام جعفر صادق فرمودند: ھیچ توشه ای بھتر از تقوای نیست، و ھیچ چیزی بھتر از خاموشی نیست، ھیچ دشمنی مضرتر از جھل نیست، وھیچ مرضی خطرناکتر از دروغ نیست.

نصیحت به فرزندش:

باری امام صادق فرزندش موسی کاظم علیهما السلام را داشت نصیحت میکرد فرمودند:
فرزندعزیزم! کسیکه به قسمت و تقدیرش راضی باشد ھمیشه بی نیاز است، کسی که به داشته دیگران چشم بدوزد از گرسنگی میمیرد، کسی که
به قسمت و تقدیرش راضی نباشد خداوند را در (قضاء) عدالتش متھم کرده است، کسی که عیب دیگران را کوچک بشمارد عیب خودش در نظرش برزگ جلوه می کند ، کسی که پرده پوشی دیگران را نکند عیوبش آشکار خواھد شد.

کسی که شمشیر بغاوت و شورش بکشد با آن کشته خواھد شد و کسی که برای برادرش چاھی بکند خداوند خود او را در آن سرنگون می کند، کسی که با ابلھان ھمنشینی کند تحقیر می شود، کسی که با علماء نشست و برخواست کند مورد احترام قرار میگیرد، کسی که به جاھای بد سرزند متھم می شود.

ای فرزند عزیزم! مبادا از دیگران عیبجویی کنی که از تو عیب جویی خواھد شد ومبادا در کارھای لایعنی دخالت کنی که بخاطر آن ذلیل خواھی شد.
ای فرزند عزیزم! حق را بگو چه به نفع تو باشد و چه به ضررت، که مورد مشورت خویشاوندانت قرار خواھی گرفت، ھمواره قرآن را تلاوت کن، و در نشر اسلام بکوش.

وامر به معروف و نھی از منکر کن و باکسانی که از تو می بُرند رفت و آمد داشته باش! سلام را تو آغاز کن، ھرکس از تو چیزی طلبید بده و مبادا خبر چینی کنی که خبر چینی در دل ھا کینه میکارد. مبادا به عیوب دیگران مشغول شوی که ھر کسی دیگران ر ا ھدف قرا ر دھد خودش ھدف قرار می گیرد.

به دیدن نیکان برو، واز گنھکاران دیدن مکن، که آن ھا ھمانند سنگی ھستند که از آن آب بیرون نمی آید، و درختیکه برگ ھایش سبز نمی شود و زمینیکه از آن گیاه نمی روید.

شخصیت:

خداوند متعال به امام صادق در کنار تواضع و اخلاق نیکوی ایشان، وقار و سنگینی خاصی عنایت فرموده بود که بزرگ ترین حاکم روی زمین در زمان خودش یعنی ابو جعفر منصور خلیفه عباسی، در برابر ایشان تسلیم بود

ستایش علماء در رسای امام صادق:

برای بزرگواری و شناختن موضع علماء در قبال ایشان ھمینقدر کافی است که بدانید که تمام اصحاب صحاح سته از ایشان حدیث نقل کرده اند،
البته امام بخاری نه در صحیح بلکه در کتاب ھای دیگرش از ایشان حدیث آورده است.

ابن تیمیه تئورسین وهابیت در(منهاج السنه) اعتراف کرده و گفته است: به اتفاق همه اھل سنت جعفر بن محمد از ائمه بزرگوار دین است.
امام مالک بن انس

محمد بن زیاد ازدی گفت: شنیدم که مالک بن انس می گوید بر جعفر بن محمد الصادق (علیه السلام) وارد شدم به گونه ای که زیاد از من قدرشناسی می کرد و می فرمود: «ای مالک تو را دوست دارم» و من از این بابت مسرور می گشتم و خدا را سپاس می گفتم و هیچگاه نشد که ایشان را ببینم مگر این که یا روزه داشتند و یا نماز می خواندند و یا مشغول به ذکر خداوند تبارک و تعالی بودند.»

و نیز گفته اند: «هیچگاه ندیدم ایشان را مگر بر سه خصلت نیک یا نماز می خواند و یا روزه دار بود و یا به تلاوت قرآن مشغول بود و هیچگاه ایشان را بی وضو ندیدم.»

امام ابوحنیفه

و ابوحنیفه فرموده است: «فقیه تر از جعفر بن محمد به چشم ندیده ام.»

امام شافعی

ابن حجر عسقلانی گفته است: اسحاق بن راهویه گفت به شافعی گفتم: جعفر بن محمد نزد تو چگونه است؟ شافعی گفت: «ثقه».

یعنی «مولقب الصادق لصدقه فی کلامه کان من افاضل الناس.»

یعنی: ابوعبدالله جعفر الصادق فرزند محمد باقر فرزند علی زین العابدین فرزند حسین فرزند علی فرزند ابیطالب یکی از ائمه دوازده گانه مذهب امامیه است وی از سادات نبوی (صلی الله علیه و آله) می باشد و به دلیل صداقت در گفتارش به صادق ملقب شده است و یکی از بزرگان زمان خود در میان مردم است.

ابو زهره

محمد ابوزهره از دیگر نویسندگان جهان اسلام و از اندیشمندان به نام در کتابی که به نام الامام الصادق به رشته تحریر کشیده است درباره حضرت می نویسد: «امام صادق(علیه السلام) در طول مدت زندگی پر برکتش همیشه در طلب حق بود و هرگز پرده ای از ریب و شک و تردید بر قلب او مشاهده نشد و کارهایش به مقتضیات کج اندیشی سیاستمداران زمانش رنگ نباخت و لذا هنگامی که رحلت فرمود عالم اسلامی فقدان او را کاملا حس کرد زیرا که یاد او هر زبانی را عطرآگین می ساخت و همه علماء و اندیشمندان بر فضل او اجماعاً معترفند.»

و اضافه می کند «علماء اسلام در هیچ مسأله ای آنگونه که بر فضل امام صادق و دانش او اجماع نموده اند علیرغم اختلاف طوائفشان در امری به این شکل اجماع ننموده اند و تعداد زیادی از ائمه اهل تسنن هستند که معاصر با ایشان بودند و هم عصر با ایشان زیسته و از محضر مبارکشان فیض برده اند و بدین سان وی به پیشوایی علمی زمانش کاملا شایسته بوده همچنان که این شایستگی را قبل از او پدر و جدش و نیز عمویش زید رضی الله عنهم اجمعین داشته اند.

و همه پیشوایان راه هدایت به آنها اقتداء نموده و از حرف های آنها اقتباس نموده اند.»

ابن الصباغ مالکی

این نویسنده نامدار اهل تسنن نیز که در کتاب خود به نام الفصول المهمه در ارتباط با مناقب امام جعفر صادق (علیه السلام) مطالب قابل توجهی را ذکر نموده است در این باره می نویسد: «مناقب جعفر الصادق (علیه السلام) فاضله أو صفاته فی الشرف کامله، و شرفه علی جبهات الأیام سائله، و أندیه المجد و الغر بمفاخره و مآثره آهله.»

عبدالله بن شبرمه

ابونعیم اصفهانی در کتاب معروفش به نام حلیه الأولیاء به نقل از ابن شبرمه در باب احتجاج امام صادق (علیه السلام) می نویسد: «امام جعفر به هنگامی که من و ابوحنیفه به محضر ایشان وارد شدیم به ابن ابی لیلی فرمودند چه کسی با شماست؟ پس از معرفی ابوحنیفه (رضی الله عنه) بین امام جعفر الصادق (علیه السلام) و ابوحنیفه سؤالاتی رد و بدل شد و در قسمتی از آن سؤالات امام جعفر صادق (علیه السلام) به ابوحنیفه گفت: «کدام یک از جهت کیفر و عقاب عظیم تر است؟ آدم کشی یا زنا؟» ابوحنیفه جواب داد: آدم کشی. امام فرمود: «پس به درستی که خداوند عزّ و جلّ شهادت دو نفر در آدم کشی پذیرفته و در زنا نپذیرفته مگر این که چهار نفر باشند.

سپس گفت: «کدام یک از این دو عبادت عظیم ترند. نماز یا روزه؟» ابوحنیفه جواب داد: نماز. فرمود: «پس چگونه است که حائض قضای روزه دارد اما نمازهایش قضا نمی شود!» لذا به صراحت ابوحنیفه را از قیاس دین با رأی خودش بازداشت و فرمود: «از خدا بترس و دین را به رأیت قیاس مکن.»

و باز ابونعیم اصفهانی در همین کتاب به نقل از ابن بسطام می نویسد: «کان جعفر بن محمد یطعم حتی لایبقی لعیاله شیءٌ.»

یعنی: جعفر بن محمد به هنگام اطعام، فقیران را به گونه ای طعام می داد که چیزی برای خانواده اش باقی نمی گذاشت.

و در جلد سوم این کتاب در صفحه ۱۹۸ نوشته است: تعداد زیادی از تابعین از امام صادق (علیه السلام) حدیث روایت نموده اند که از میان آنها می توان یحیی بن سعید الأنصاری، و ایوب سختیانی و أبان بن تغلب و ابوعمرو بن المعلاء و یزید بن عبدالله بن بن الهاد را نام برد. مضافاً این که ائمه و أعلام اهل تسنن مانند مالک بن انس و شعبه بن الحجاج و سفیان ثوری و ابن جریح و عبدالله بن عمر و روح بن القاسم و سفیان بن عیینه و سلیمان بن بلال و اسماعیل بن جعفر و حاتم بن اسماعیل و عبدالعزیز بن مختار و وهب بن خالد و مسلم بن حجاج نیز از ایشان حدیث روایت نموده اند.
وی به گونه ای که ذهبی در کتاب تذکره الحفاظ یاد کرده است فرزند محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب (علیهم السلام) است. و از قبیله بنی هاشم است. روز یکشنبه و بنا به روایت دیگری روز دوشنبه در حالی که سیزده شب از ماه ربیع الاول باقی بود در سال ۸۳ هجری در مدینه منوره دیده به جهان گشود و همزمان با روز ولادت رسول اعظم حضرت محمد بن عبدالله (صلی الله علیه و آله) می باشد و در سال ۱۴۸ هجری در سن ۶۸ سالگی به دست منصور دوانیقی به شهادت رسیده و به دیار باقی شتافتند و در جنه البقیع در کنار قبری که پدر بزرگوارشان امام باقر (علیه السلام) و جدشان امام علی زین العابدین (علیه السلام) قرار داشتند مدفون گردیدند.

نتیجه کلام
خداوند در قرآن می فرماید:
ذَٰلِکَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ۗ قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْم َوَدَّهَ فِی الْقُرْبَىٰ ۗ وَمَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْنًا ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ «۲۳ شوری»

این همان [پاداشى‌] است که خدا بندگان خود را که ایمان آورده و کارهاى شایسته کرده‌اند [بدان‌] مژده داده است. بگو: «به ازاى آن [رسالت‌] پاداشى از شما خواستار نیستم، مگر دوستى در باره خویشاوندان.» و هر کس نیکى به جاى آورد [و طاعتى اندوزد]، براى او در ثواب آن خواهیم افزود. قطعاً خدا آمرزنده و قدرشناس است.

مقاله ای از ماموستا دکتر لفمان محمدیان امام جمعه اهل سنت بیجار

فهرست