شناسه خبر: 90467

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=90467

درآمدی بر مکتب شهید سلیمانی؛ (۳)
چارچوب (شاکله) مکتب شهید سلیمانی؛ (1) شهید سلیمانی به عنوان شخصیتی محبوب نه تنها برای ایرانیان و ملت های مسلمان، بلکه برای تمامی جهانیان محسوب می شود.

شهید سلیمانی به عنوان شخصیتی محبوب نه تنها برای ایرانیان و ملت های مسلمان، بلکه برای تمامی جهانیان محسوب می شود.

این شهید والامقام، با دارا بودن ویژگی های فردی – شخصیتی، مدیریتی – فرماندهی و… همواره با تمرکز بر آموزه های دینی، گفتمان انقلاب اسلامی، بیانات و رهنمودهای امامین انقلاب اسلامی و… توانست به عنوان الگویی موفق، مؤثر، کارآمد برای تمامی حقیقت طلبان، آزادی خواهان اسلامی و… مطرح شود.

در واقع می توان گفت شهید سلیمانی به عنوان مجاهدی نستوه در راه حق، حقیقت، دفاع از مظلومین و مستضعفین جهانی، مقاومت و مقابله با دشمنان، زیاده خواهان، بدخواهان و… محسوب می شود که به دلیل دارا بودن سجایای اخلاقی و عملکردی، به عنوان مکتبی کارآمد می توان به ایشان نگاه کرد.

منظور از مکتب شهید سلیمانی مکتبی برگرفته از مکتب امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب اسلامی(مدظله العالی) است. در واقع، مکتب شهید سلیمانی، برآیند و بروندادی از مکتب انقلاب اسلامی است که دارای ابعاد:«معنوی و ارزشی»،« فردی و رفتاری»،« فرماندهی و مدیریتی» و… است.

بعد معنوی و ارزشی مکتب سلیمانی در بردارنده ویژگی‌ها و خصوصیات دینمداری، ایثار و شهادت طلبی، انقلابی گری، خلوص و… است.

بعد فردی و رفتاری مکتب سلیمانی شامل: ایمان سرشار، تعهد و وفاداری، سعه صدر، عزت نفس، خستگی‌ناپذیری، اراده استوار، تیزبینی، ثبات قدم، امیدوار به مدد الهی و… است.

در بعد فرماندهی و مدیریتی مکتب سلیمانی تفکر راهبردی، درک محیط، توسعه توانمندی ها، تصمیم گیری و قاطعیت، انعطاف پذیری، ابتکار و خلاقیت، تدبر و تدبیر، عطوفت با زیردستان، خطرپذیری، دشمن شناسی، جامع نگری و مدیریت جهادی در بالاترین سطح قرار دارد.

بعد نظامی مکتب سلیمانی از دیگر ابعاد مکتب شهید سلیمانی است که شامل: توانمندی نظامی، نبوغ، هوشیاری، ضابطه مندی، منطق حکیمانه، دشمن‌شناسی و دشمن ستیزی و… می باشد و این ابعاد تاثیرات زیادی بر همسایگان منطقه‌ای، نیروهای مقاومت در منطقه، تقویت انسجام و یکپارچگی مجاهدان راه مقاومت داشته و خواهد داشت. ابعاد مکتب حاج قاسم، حاکی از آن است که مکتب شهید سلیمانی جامع، کامل و آینده نگر و آینده ساز است.

با نگاهی گذرا به خصوصیات اندیشه‌ای و عملکردی قاسم سلیمانی می‌توان گفت در این مکتب واژگان و مفاهیم ارزشمندی وجود دارد که: خدامحوری، دینداری، خردورزی، انصاف، انسانیت، رشادت، عقلانیت، صدق و خلوص، مروت، شجاعت، دقت، انعطاف‌پذیری، بلندنظری، تیزبینی، ثبات قدم، خلاقیت، شجاعت، اراده استوار، هدایت، اقتدار، فداکاری، ایثار، انقلابی گری، دشمن شناسی، استقامت، اطاعت پذیری، بصیرت، چهره نافذ، مهربانی، مردمداری، تدبیر، توکل، خطرپذیری، قاطعیت، خستگی‌ناپذیری، سلامت روحی و اخلاقی، تقوا، بی توجهی به شهرت، حکمت ورزی، مهرورزی، دشمن شناسی، سعه صدر، بلند همتی، پاکدامنی، مدیریت جهادی، جامع نگری، وحدت گرایی، اعتماد به نفس و…  برخی از این مفاهیم محوری هستند.

در مکتب و مدرسه حاج قاسم سلیمانی بیش از اینکه دروس نظری مطرح باشد، دروس عملی و مهارت آموزی مورد توجه است، از این رو می‌توان گفت شهید سلیمانی الگوی عملی برای همگان است و در این مکتب یادگیری همراه با مهارت آموزی توأم است. در واقع این مهم، عامل پیش برنده و پیش رونده جوامع اسلامی به سوی اهداف متعالی اسلام است.

مکتب سلیمانی که مکتبی جهادی است، دارای منطق، قاعده، ضابطه و… است.

اثرگذارترین دستاورد مکتب سلیمانی بعد تربیتی آن است که می تواند خلأ تربیتی جامعه را جبران کند و مراکز تربیتی به ویژه تربیت مدیران و مربیان می توانند با اختصاص زمان مناسب با عنوان آشنایی با مکتب شهید سلیمانی در این زمینه ادای دین و ایفای نقش نمایند.

در یک نگاه کلی می توان ویژگی های مکتب شهید حاج قاسم را در ۲ محور مهم و اساس فردی- شخصیتی و مدیریتی- فرماندهی مورد بررسی قرار داد:

در رابطه با ویژگی های فردی – شخصیتی مکتب شهید حاج قاسم سلیمانی می توان گفت: شهید سلیمانی با بهره مندی از آموزه های دینی، گفتمان انقلاب اسلامی و با تبعیت محض از تدابیر و رهنمودهای امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) به جایگاهی رسیده بود که از سختی ها نمی ترسید و با واقع بینی به جای کوچک شمردن مشکلات، ظرف وجودی خود را افزایش می داد تا مشکلات در برابر عظمت وجودی او غلبه پیدا نکند. روح شهید سلیمانی بسیار بزرگتر از حوادث پیرامونش بود. بزرگان دین و اولیای الهی، آنچنان عظمت روحی داشتند که دنیا را با همه مشکلاتش در برابر قدرت و اراده خداوند متعال، کوچک می دانستند.

حاج قاسم دائم الذکر، اهل مستحبات، اهل بکا بود. شهید سلیمانی متعهد به انجام تکلیف بود.

واقعیت این است که حاج قاسم شهید راه امنیت است و از جوانی تا لحظه شهادت و در مسیر تولید امنیت برای ایران و جهان اسلام قدم برداشت. حضور ایشان در عرصه‌  دفاع مقدس به عنوان فرمانده لشکر ثارالله کرمان و تلاش، مجاهدت و سلحشوری های شهید سلیمانی در قالب امنیت افزایی قابل تحلیل و بررسی است. بعد از دفاع مقدس مجاهدت های شهید سلیمانی در قالب امنیت افزایی در منطقه جنوب شرق قابل توجه است. بعد از دفاع مقدس، شهید سلیمانی به  استان سیستان و بلوچستان رفت. حضور گروه‌های افراطی و مسلحانه با تمایلات تکفیری و جولان باندهای بین المللی ترانزیت مواد مخدر این منطقه را به شدت ناامن کرده و سردار امنیت، مامور تولید امنیت در این استان می شود و در نهایت حضور حاج قاسم آموزه های بنیادین امنیت را بین المللی می کند و تلاش او برای تولید امنیت در سطح جهان اسلام آغاز می شود که به واقع یک نظریه بی بدیل در عرصه امنیت ایجاد می شود.

حاج قاسم سلیمانی در عین حال که یک نظامی  برجسته و کامل بود،  یک چهره کاملا فرهنگی نیز داشت. او همچنان که در تامین امنیت سخت، مجاهدت و جانفشانی می‌کرد، در تحقق امنیت فرهنگی نیز از هیچگونه تلاشی فروگذار نمی کرد. شهید سلیمانی در واقع، استراتژیست فرهنگی بود و بیانات، یادداشت ها و خاطره گویی و تعامل او با اصحاب فرهنگ و هنر، نیز حاکی از دغدغه فرهنگی این شهید آسمانی در جهت تولید امنیت فرهنگی در جامعه اسلامی است.

شهید سلیمانی معتقد بود یکی از مسائلی که می‌تواند فرهنگ جامعه را از خطرات مصون بدارد ترویج و گسترش فرهنگ ناب شهادت و دفاع مقدس در جامعه است. شهید حاج قاسم سلیمانی اصولاً پویایی و سرزندگی جامعه اسلامی را در هم تنیده با فرهنگ جهاد و ایثار و شهادت می دانست و معتقد بود تا  هنگامی که جامعه در بستر این فرهنگ حرکت کند، امنیت فرهنگی خود را تضمین کرده است. برای نمونه شهید سلیمانی با حضور در یادواره شهدا در دانشگاه کرمان پیرامون ترویج فرهنگ شهادت در دانشگاه می گوید: «پرداختن به حماسه جبهه ها برای خود دانشگاه نیز مفید است و این تلاش ارزشمند یک تعامل دو طرفه است که در آن دانشگاه به فرهنگ شهادت کمک می کند و شهدا به فضای دانشگاه معنویت می بخشند و باید ادبیات پایداری را جهاد علمی دانست.»

توجه شهید سلیمانی به کتاب هایی که با عنوان های زندگی نامه شهدا عرضه می شود نیز یکی از مصادیق عینی توجه ایشان به ترویج فرهنگ شهادت و دفاع مقدس است. او که خود یک استراتژیست فرهنگی بود، خوب می دانست که تحقق امنیت فرهنگی و اجتماعی در جامعه بدون فرهنگ کتاب خوانی امری دشوار و حتی دست نیافتنی است و لذا خود نیز اهل مطالعه بود و هم دیگران را به مطالعه کتاب تشویق می کرد و در برخی موارد، کتاب هایی نیز معرفی و تبلیغ می کرد که در ارتباط با شهید، شهادت و فرهنگ جهاد باشد و این نیز از تیزبینی ها و نکته سنجی های این شهید عزیز و والامقام است.

حاج قاسم در حاشیه کتاب«زندگی نامه شهید علی محمدی پور» که از شهدا لشگر ۴۱ ثار الله کرمان است و آقای محمد رضا بایرامی این کتاب را تالیف کرده می نویسد: « من این شهید را که در باره اش نوشته ای از سالیان قبل می شناسم، با هم بزرگ شده ایم، با هم به جنگ رفته ایم… من شب تا صبح نشستم و کتاب تو را خواندم و گریه کردم و گریه کردم. من دست شما را می بوسم  اما شهدای ما خودشان به اندازه کافی بزرگ هستند، لازم نیست در موردشان اغراق کنیم.»

در این بیان حاج قاسم دو نکته نهفته است اولا معرفی این کتاب از طرف ایشان به جامعه که قطعا با توجه به محبوبیت او می تواند در ترویج این کتاب کمک کند و ثانیا یک نکته انتقادی نیز به نویسنده متذکر شده است که در بیان زندگی شهدا نباید اغراق کرد و آنچنان که هستند باید گفت البته این انتقاد را بسیار نرم و لطیف بیان کرده است که حاکی از روح لطیف ایشان است. دفاع و جهاد هنگامی پسندیده و قابل ملاحظه است که متکی بر ارزش‌ها و آرمان‌های متعالی باشد و در همین راستا، جامعه ای که بنیان آن بر تقوی و عدالت پی ریزی و استوار شده و هدف و مقصد آن به تعالی انسان، حفظ و حراست از هنجار های اسلامی در ابعاد اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و… است، دارای ارزش است.

نگاه ارز­ش­مدارانه به مقوله دفاع و جهاد یکی از ملزومات است، جهاد در مکتب شهید سلیمانی و مبارزه و مجاهدت در اندیشه ایشان به عنوان هدفی محسوب می شود که این شهید والامقام در جهاد دنبال می‌کرد. شهید سلیمانی از دوران جوانی نگاه ارزشی و الهی به مقوله جهاد و تامین امنیت داشت و در دوران دفاع مقدس بر این مطلب چنین تاکید می‌کرد: «ما بعضی وقت ها زحمت می کشیم، فشارها و سختی‌ها را تحمل می کنیم، واقعاً توجه نداریم که برای چه کار این کارها را می‌کنیم،  یعنی یک مقدار از معنویت فاصله می‌گیریم… در جهاد اگر ما توجه به این مطلب نکنیم مثل مزدور  قلمداد  می شویم، حالا این ممکن است تشبیه خیلی سختی باشد؛  اما اگر روی آن دقت نکنی واقعا همین گونه است.»

بنابراین در مکتب شهید سلیمانی جهاد و تامین امنیت و مبارزه،  هدفمند و غایت گراست و اصولاً اهداف مادی و دنیوی در ماهیت جهاد جایگاه و ارزشی ندارد و جهاد و مبارزه ای می تواند مقدس و ارزشمند باشد که در قالب اهداف و مقاصد الهی باشد.

سردار سلیمانی در حساس ترین لحظات جنگ و جهاد هم به فکر حق الناس بود. در عملیات آزادسازی بوکمال در دیر الزور سوریه حاج قاسم از یک منزل به عنوان مقر فرماندهی استفاده می‌کرد و بعد از انجام عملیات نامه‌ای به صاحبخانه نوشت  و  شماره تلفن خود را برای صاحبخانه نوشت که از این خانواده در ایران پذیرایی کند و جبران کند.

در یک جمع بندی کلی می توان گفت شهید حاج قاسم سلیمانی به دلیل دارای بودن سجایای اخلاقی، رفتاری و عملکردی به عنوان مکتبی الهام بخش و مؤثر محسوب می شود.

از مهم ترین ویژگی های فردی – شخصیتی شهید سلیمانی می توان به اخلاص، تکلیف گرایی، دائم الذکر بودن، رعایت حق الناس، تبعیت از رهبری دینی و… اشاره کرد.

در دوران کنونی با توجه به افزایش حجم توطئه ها، شبهه ها، القائات و… دشمنان و بدخواهان اسلام، انقلاب اسلامی، نظام مقدس جمهوری اسلامی و ملت ایران اسلامی، بر عموم ملت است تا با در نظر داشتن و بهره گیری از معارف و آموزه های انقلاب اسلامی و مکتب کاربردی شهید سلیمانی در راه هدایت، تعالی و… قدم بردارند و همچنین بر هدایتگران افکار عمومی است تا با تبیین، تشریح و… همه جانبه مکتب شهید سلیمانی، علاوه بر تضمین و تثبیت امنیت، عزت، اقتدار و… اسلام، انقلاب اسلامی و…، زمینه های خنثی شدن اهداف و خواسته های دشمنان  و بدخواهان را نقش بر آب سازند.

 

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست