شناسه خبر: 90472

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=90472

درآمدی بر مکتب شهید سلیمانی؛ (۴)
چارچوب (شاکله) مکتب شهید سلیمانی؛ (2)

شهید حاج قاسم قاسم سلیمانی دلاورمرد و مجاهد نستوهی بودکه در راه دفاع از آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی و مصالح امت اسلامی لحظه ای لباس خدمت و جهاد فی سبیل ا… را از تن بیرون نکرد و با جهاد فراگیر، مستمر و همه جانبه خود، امنیت را به امت اسلامی هدیه کرد و با شهادت افتخار آمیز خود توانست مکتب و مدرسه عزت آفرینی را برای ملت ایران، امت اسلامی و حق جویان عالم به ودیعت بگذارد. از این رو پویندگان راه عزت آفرین شهید سلیمانی با درک عظمت آن بزرگمرد عرصه جهاد و مقاومت در پی آن هستند علاوه بر پاسداشت خدمات پیش از چهار دهه سردار دلها به اسلام، انقلاب اسلامی و ایران اسلامی، با تدوین مکتب سلیمانی، راه او را ادامه دهند تا موضع هدایتگر و حکیمانه رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) که فرمودند:«شهادت پاداش تلاش بی وقفه ی او در همه این سالیان بود؛ با رفتن او به حول قوه  الهی کار او و راه او متوقف و بسته نخواهد شد، ولی انتقام سختی در انتظار جنایتکارانی است که دست پلید خود را به خون او و دیگر شهدای حادثه آغشته کردند، شهید سلیمانی چهره بین المللی مقاومت است و همه دلبستگان مقاومت خونخواه اویند» بیش از پیش در حرکت رو به تعالی امت اسلامی تجلی یابد.  رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) در بیانات متعددی در وصف ویژگی های رفتاری و عملکردی شهید حاج قاسم مؤلفه ها و گزاره هایی را مطرح فرموده اند که مهم ترین آن ها عبارتند از: چهره بین المللی مقاومت؛ تربیت شده برجسته اسلام و مکتب امام خمینی(ره)؛ شهیدی با شهادتی بزرگ در نتیجه جهاد بزرگ؛ قویترین و سر شناس ترین فرمانده ضد تروریسم؛ شهیدی که خبیث ترین  انسان ها به ترور او افتخار کردند؛ فردی دارای اجازه و جایگاه شفاعت؛ سخن اثرگذار و قانع کننده؛ تسلط بر عرصه نظامی؛ تلاش بی‌وقفه در طول سالیان خدمت؛ حفظ تقوا و معنویت دوران دفاع مقدس و در سال‌های بعد از آن؛ بی پروا از دشمن و حفظ این و آن، همچنین تحمل زحمت؛ شجاعت و تدبیر در میدان های نظامی و سیاسی؛ مشاور فعال و پشتیبان بزرگ عناصر مومن و رهبران دینی عراق؛ ایستادگی در برابر آمریکا؛ پر کردن دست فلسطینی ها برای مقاومت؛ نقش برجسته و ممتاز در تقویت و حفظ حزب الله؛ مجاهدت فداکارانه به همراه برادران مجاهد از کشورهای منطقه؛ اخلاص و دوری از تظاهر و ریا؛ انقلابی‌گری در عین دوری از حزب و جناح های داخلی؛ مراقبت از حدود شرعی؛ عملگرا  و شجاع بودن و…

تدوین مکتب سلیمانی این ظرفیت را ایجاد می‌کند که با ترویج ارزش‌های مورد توجه شهید سلیمانی که پرچم‌دار و فرمانده بزرگ مقاومت اسلامی بود در قالب مکتب جهاد و مقاومت با انگیزه‌ای مضاعف ادامه پیدا کند. تدوین و پیروی از مکتب شهید سلیمانی می تواند بیش از پیش دل های امت اسلامی و انسجام آنها را در پی داشته باشد و جبهه مقاومت علیه استکبار و ولیده ناپاک آن یعنی رژیم صهیونیستی را استحکام بخشیده و هیمنه پوشالی آمریکا را در هم بشکند و اخراج مفتضحانه آنها از منطقه را به عنوان بخشی از انتقام شهادت سلیمانی بزرگ به نمایش بگذارد. انتخاب مکتب بیانگر نظام اعتقادی، فکری و سیاسی در عرصه های مختلف است. مجاهدت شهید سلیمانی در عرصه‌های مختلف به ویژه عرصه مقاومت اسلامی، شهید سلیمانی را به جایگاهی رسانده است که او را می توان نماد مکتب و به مثابه راهی قلمداد کرد که شایسته پیروی و الگوگیری است.

شهید سلیمانی، نماد صلح و امنیت مستضعفان در جهان، الگوی حمایت از مظلوم و مستضعف با تکیه بر راهبرد مقاومت و نماد تقدم و منافع جمعی و مصلحت عمومی بر منافع و مصالح فردی و گروهی، مظهر، نماد و پرچمدار تفکر، اندیشه، فرهنگ و مکتب مقاومت، الگو و اسوه یک انقلابی، متعهد به نظام سازی اسلامی، مجاهدت برای دولت سازی اسلامی، تلاشگر مستمر و همه جانبه برای جامعه سازی منطبق بر گفتمان انقلاب اسلامی و زمینه‌ساز حرکت شتابان به سوی تمدن نوین اسلامی و… بود.  بر این اساس شهید سلیمانی در قالب و شاکله یک مکتب نقش آفرینی می کند. تبیین، ترویج گفتمان سازی مکتب سلیمانی می‌تواند گفتمان انقلاب اسلامی برخاسته از اسلام ناب را گسترش و عمق بخشد.

مکتب سلیمانی برخوردار از نظامات مختلف و گوناگونی است که در حوزه‌های مختلف اعتقادی، عقلانی، فضیلت و ارزش تجلی یافته، در ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، دفاعی­­- امنیتی و… باید تبیین شود.

این مکتب فراتر از ایران اسلامی و مردم ایران متعلق به جبهه انقلاب اسلامی، مسلمانان و بشریت است، زیرا مکتب سلیمانی برگرفته از مکتب امام خمینی(ره) و امام خامنه‌ای(مدظله العالی) است و این مکتب پس از تبیین نیازمند فرهنگ‌سازی، گفتمان سازی، شبکه سازی و جریان‌سازی فردی و اجتماعی است.

شکل‌گیری تفکرات مبارزاتی حاج  قاسم با حضور و ساماندهی تجمعات و تظاهرات پیش از انقلاب شروع و با پیوستن به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ابعاد تازه ای یافت. سپس آن شهید والامقام، به چهره‌ای بارز به ویژه در حوزه نظامی تبدیل شد که برای کارزارهای سخت و تاثیرگذار انتخاب می شدند. پس از پایان جنگ تحمیلی ۸ساله، حاج قاسم سلیمانی در مقام  فرمانده ۴۱ لشکر ثارالله مامور مبارزه با اشرار، گروه‌های تروریستی و قاچاقچیان مواد مخدر در شرق کشور انتخاب شدند و سپس آن شهید والامقام در سال ۱۳۷۶ به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد. در این زمان، ضرورت داشت آن شهید، از تمام تجربیات سال‌های گذشته خود جهت پیشبرد اهداف و سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران در خارج از مرزهای کشور بهره برداری می کرد. تقویت نفوذ منطقه‌ای ایران، پاکسازی منطقه از نیرو های بیگانه و مرتجع، بسط ایدئولوژی استکبارستیزی منبعث از گفتمان انقلاب اسلامی، تامین امنیت کشور،  ملت های ستمدیده و محور مقاومت از جمله اهدافی بود که وی در راه رسیدن به آن ها تا هنگام شهادت و در راستای تحقق آن ها، تلاش کردند.

با پیروزی انقلاب اسلامی، مسئله فلسطین و حمایت از آزادی و استقلال مردمان آن یکی از مهمترین ارکان هویت به انقلاب اسلامی و در نتیجه شکل دهنده به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد.  این امر ضمن تاثیر در مجموعه امنیتی غرب آسیا، سبب شکل‌گیری زیرمجموعه امنیتی محور مقاومت با هدایت های جمهوری اسلامی ایران شد که ضمن تقابل با استعمار جهانی و نمود منطقه ای آن یعنی رژیم صهیونیستی، رد مشروعیت جعلی این رژیم را مورد توجه قرار داد.

مجاهدت ها و نقش آفرینی های حدود ۲۳ ساله، سردار شهید سپهبد قاسم سلیمانی در جبهه مقاومت بین‌المللی را می توان با اهمیت ترین و پربارترین دوران های زندگی ایشان محسوب کرد.

در رابطه با ویژگی های مدیریتی – فرماندهی مکتب شهید حاج قاسم سلیمانی می توان گفت:

در راستای اصلاح رفتار، توجه به بعد اخلاقی و معنوی ضروری است. برای عبور از مشکلات و تحقق آرمان‌ها و اهداف اساسی اسلام و منویات امام راحل(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی)، چاره ای جز تکثیر نمونه سردار سلیمانی در بدنه مدیریت کشور نیست و بر این اساس مکتب و شیوه‌ای که این چنین شخصیتی بی نظیر شکل گیرد، نیازمند رمزگشایی و شناخت بیشتر است. برای شناسایی عوامل موثر بر رشد و شکوفایی فضایل اخلاقی کارگزار، مدیر و فرمانده مبتنی بر مکتب شهید سلیمانی بایستی به خاستگاه این مکتب یعنی آموزه‌های انقلاب اسلامی رجوع نمود. در بررسی این  عوامل چنین نتیجه گیری می شود که بایستی با تقویت امید صادق و متکی به واقعیت‌های عینی،  اراده و پشتکار افراد را به سوی مکتب اخلاقی شهید سلیمانی هدایت نمود.  به عبارتی  دیگر بایستی با آگاهی بخش زمینه‌های فردی و اجتماعی لازم برای رشد فضایل اخلاقی را فعال و موانع را برطرف نمود تا گفتمان سازی مناسب شکل گیرد و در ادامه انگیزه  جمعی و مطالبه عمومی ایجاد شده و زمینه فعال شدن عزم ملی به انتخاب روش و منش(مکتب سردار سلیمانی) فراهم شود.

از آنجا که شهید سلیمانی از نفوذ اجتماعی بالایی برخوردار بود، به همین جهت اندیشه و منش او  این ظرفیت را دارد که گفتمان ساز و جریان‌ساز،  بیدار کننده و مولد مکتب اخلاقی خاص برای کارگزاران، مدیران و فرماندهان باشد.

شیوه شهید سلیمانی در رویارویی با بحران‌ها کاملاً منطقی بود. سیره سردار شهید شجاعت توام با تدبیر بود  و با بصیرت به همه حوادث اطراف توجه دقیق داشت.

اساسی ترین استراتژی نظام «قوی  شدن همه جانبه» می‌باشد. گرچه باید در همه جهات قوی شد، اما مهم ترین ظرفیت  امیدبخش کشور برای قوی شدن، نیروی انسانی  مستعد و کارآمد می باشد که آن شهید والامقام به این موضوع اهتمام داشت.

یکی از مهم ترین اهداف و مولفه های حاکمیت «تولید امنیت» در تمامی سطوح است. با تامل در وصیت نامه شهید سلیمانی، به جایگاه فرهنگ شهادت می توان پی برد. شهید سلیمانی معتقد بود این فرهنگ می‌تواند جامعه را به سمت آرامش و امنیت همه جانبه رهنمون کند. ایشان علی رغم همه گرفتارها وظائف محوله مهم به ایشان، خود را موظف می‌دانست در مراسم گرامیداشت شهداء شرکت نماید و انجام وظیفه کند. شهید سلیمانی در ابعاد بین الملی هم به واقع یک سفیر بزرگ فرهنگی محسوب می شد. آن شهید والامقام، در پی هدایتگری بود و از هر فرصتی برای این مهم استفاده می کرد. شهید حاج قاسم بود بسیاری از آموزه های ناب دفاع مقدس را بین المللی کرد و میان سایر جوانان مسلمان گسترش داد. هنگامی که کتاب «پایی که جا ماند» به زبان عربی ترجمه شد، حاج قاسم این کتاب را برای جوانان عراقی برد و آنها با خواندنش با روحیه مقاومت ایرانی ها بیشتر آشنا شدند.

عشق به پیامبر اعظم(ص) آمیخته با پوست، گوشت و خون حاج قاسم سلیمانی بود. واژه« مدافع حرم» از ابتکارات بدیع و بی نظیر حاج قاسم است که این پدیده جدید با ویژگی ها و مختصات خاص خود، یک فرهنگ متعالی را ایجاد نمود و باعث شد شهید حاج قاسم سلیمانی در نظام جمهوری اسلامی به واقع  نماد بارز و کامل امنیت نظامی و دفاعی بشود. حضور مقتدرانه، متفکرانه و جسورانه این شهید در معادلات امنیتی دفاعی منطقه، بسیاری از طرح های ضد امنیتی دشمنان جمهوری اسلامی را خنثی می کرد. حضور ایشان در فلسطین، لبنان و سوریه و مبارزه با رژیم صهیونیستی باعث شد رژیمی که روزی شعار نیل تا فرات را سر می داد، به دور خود حصار بکشد و  برای امنیت خود دست گدایی به این طرف و آن طرف داشته باشد. از بین بردن داعش، شکست طرح های  آمریکا در منطقه، حفظ سوریه به عنوان خط مقدم جبهه مقاومت و تبدیل جریان های مردمی و اسلامی در عراق به یک نیروی فعال در معادلات عراق از اقدامات ماندگار امنیتی شهید سلیمانی است.

حضور شهید حاج قاسم سلیمانی در جایگاه‌های متنوع  نظامی – امنیتی حاکی از نگاه تکلیف مدارانه این شهید می باشد. اصولاً کسی که به دنبال ادای تکلیف الهی باشد نوع کار و مسئولیت برای او اهمیتی ندارد و سردار دلها به واقع چنین بود. اخلاص شهید سلیمانی همگان را مجذوب کرده بود و او محبوب همه دلها شده بود. او خود را مامور به  انجام تکلیف می دانست و در کنار رعایت همه ضوابط مادی و دنیوی و عقلایی، نتیجه را به خداوند  واگذار می‌کرد و در هر حالتی خود را پیروز میدان تلقی می کرد. واقعا اگر امروز حاج قاسم سلیمانی چهره بین المللی است که بسیاری از انسان های آزاده را مجذوب خود نموده، این مهم حاصل اخلاص او و رفتار تکلیف مدارانه این شهید عزیز است. او اهل تظاهر و خودنمایی نبود و اولا سعی می کرد کمتر در دیدگان عمومی و رسانه ها ظاهر شود و ثانیاً اگر هم حضور پیدا می‌کرد به شدت از تعریف و تمجید خود متنفر بود و در صورت مشاهده این گونه رفتار تذکر جدی می داد و مانع می شد. واقعیت این است که سیره و روش حاج قاسم سلیمانی در جهاد و مبارزه مبتنی بر رعایت موازین اخلاقی و انسانی بود. او ابتدا خود  به خط مقدم و معرکه خطر می‌رفت و سپس دیگران را دعوت به حضور می کرد. تواضع و برخورد کریمانه و بدون تکلف و تشریفات در سیره جهادی شهید سلیمانی، امری نیست که قابل کتمان باشد و هر کس که در رکاب این شهید به جهاد و مبارزه پرداخته است به این وجه از اخلاق ایشان اذعان دارد.

شهید حاج قاسم در عین حال که در عرصه نظامی یک نابغه محسوب می‌شد، یک دیپلمات ماهر و چیره دست بود. دیدارهای مکرر سردار سلیمانی با شخصیت های مهم سیاسی منطقه و جهان حاکی از نبوغ دیپلماتیک او بود. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد حاج قاسم جسارت، جرأت و خطرپذیری او در عرصه میدانی جهاد و مبارزه است. حضور شهید سلیمانی در پرخطر ترین موقعیت جنگی و نظامی بهت و حیرت بسیاری بر انگیخته بود. برای شمار بسیاری از نظامیان غیر ایرانی این حجم از خطر پذیری از یک فرمانده در سطح سردار سلیمانی قابل فهم و درک نبود، اما حاج قاسم از جنس دیگری بود.

یکی از ابتکارات جاودانه شهید سلیمانی سازماندهی جوانان  از ملیت‌های مختلف و واگذاری مسئولیت های مهم به آنان بود که این سنت حسنه هنوز ادامه دارد. تیپ افغانی، تیپ پاکستانی، مدافعان حرم ایرانی، حشد الشعبی عراقی، حزب الله لبنانی و حضور گسترده جوانان از شبه قاره هند، نشأت گرفته از اندیشه عملیاتی و تشکیلاتی این شهید عزیز است. دقیقا می‌توان گفت این مدل از کار تشکیلاتی حاج قاسم الهام گرفته از نوع کار تشکلاتی پیامبر اعظم(ص) در صدر اسلام است که حضرت ابتدا از قدرت انصار مدینه کمک گرفت و به  دنبال آن مهاجرین به خدمت اسلام در آمدند و بعد از فراگیر شدن اسلام در شبه جزیره عربستان حضرت رسول اکرم(ص) از اعراب در جهت کارهای مثبت استفاده کرد و هر قبیله  را مسئول و متصدی امری در جنگ‌ها و کارهای دیگر دولت نوپای اسلامی نمود و یک رقابت سالم در میان آنها ایجاد می‌کرد که البته همه آنها در قالب کلی امت اسلامی تعریف می شدند. سپهبد سلیمانی به واقع یک فرمانده ویژه در عرصه نظامی و امنیتی بود، اگرچه  او در جزئی ترین قسمت های عملیات ها حضور پیدا می کرد و مانند یک رزمنده معمولی در عرصه حاضر بود، اما فکر راهبردی داشت و نسبت به ریزه‌کاری‌های فنون نظامی کاملا مسلط بود و یک فرمانده برنامه محور و تشکیلاتی بود.

سردار سلیمانی در کار نظامی و امنیتی به شدت اهل تخصص گرایی بود و با اینکه نفوذ بسیار زیادی در ارکان قدرت جمهوری اسلامی و جامعه داشت؛ اما به شدت از ورود به مناقشات سیاسی و حزبی دوری می جست و نگاه او کلان و بلندمدت بود. آنچه برای ایشان اهمیت داشت حفظ و بقای نظام مقدس جمهوری اسلام بود و خود را موظف به حفظ امنیت برای نظام می دانست، حاج قاسم خود را سرباز نظام و رهبری دینی می دانست و تا آخرین لحظه عمر مقدس خود، لباس سربازی را از بدن بیرون نکرد و در همین لباس و در مسیر ایجاد امنیت برای نظام اسلامی و جهان اسلام در راه دفاع به آرزوی دیرین خود که همان شهادت در راه خدا بود، رسید.

شهید والامقام سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی از عمق وجود به نظام مقدس جمهوری اسلامی اعتقاد داشت و معتقد بود که ایران اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی با امنیت و صلابت، مقتدر و با شکوه باشد. واقعیت و قضاوت عادلانه این است که حاج قاسم در حوزه محوله در حیطه وظیفه امنیتی خود و حتی فراتر از آن، کارنامه‌های بی‌بدیل و بی‌نظیر دارد. نکته بسیار مهم در امنیت افزایی و تولید امنیت حاج قاسم برای جمهوری اسلامی، تولید و تامین امنیت مقدس و الهی است. آن شهید والامقام، فرماندهی نبود که از هر مسیر و هر طریقی تولید امنیت کند. او برای نا امن کنندگان امنیت حرمت جنگی و اخلاق نظامی قائل بود و مردانه و همراه با رشادت می جنگید و اگر دشمن  امنیت را نابود می‌کرد، او امنیت به ارمغان می آورد، امنیت حاصل از خون شهید سلیمانی امنیت مقدس، پاک، متعالی، ارزشی و آسمانی است. ایشان جان خود را فدا کرد تا ایران اسلامی محفوظ بماند، خون داد تا رگ های انقلاب پر خون تر از همیشه در حرکت باشد، دست خود را از دست داد تا دست های دیگری به پا خیزد و به کمک اسلام و جبهه مقاومت اسلامی بیاید.  چشم خود را از دست داد تا چشم ها  در خواب نرود و دشمن، انقلاب اسلامی را غافل گیر نکند. او بدنش مثله شد تا مانع از تهدید جمهوری اسلامی که ثمره خون صدها هزار شهید است، شود و در نهایت به مقام شهادت نایل آمد تا ما بمانیم و راه ایشان را ادامه دهیم و ارزش فرصت ها، ظرفیت ها و امکانات بی نظیر جمهوری اسلامی را بدانیم. امنیت انقلاب اسلامی ایران همواره مرهون جان فشانی های رزمندگان و شهیدانی است که در عرصه‌های مختلف داخلی و خارجی برای تامین امنیت کشور و دفاع از کیان و امت اسلامی لحظه ای تردید به خود راه نداده اند.  سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی از جمله امنیت آفرینانی است که به تبعیت از تعالیم الهی در این زمینه ورود کرد. ایشان با تاثیر از گفتمان انقلاب اسلامی، با تفسیر جدید از مفهوم مقاومت، روح تازه‌ای به کالبد این فرهنگ و اندیشه استکبارستیزی ملت ستم دیده جهان دمید و همواره اقدامات و نقشه های توطئه‌آمیز استکبار جهانی را با شکست روبرو کرد و سرانجام در مسیر مجاهدت های بی‌وقفه، توسط خبیث ترین دشمنان خود به شهادت رسید. بدون شک یکی از مهمترین ارکان پایداری و بالندگی انقلاب، جوانان رشد یافته در مکتب امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) است که در سایه این تعالیم، خود مکتب ساز شده اند. سردار حاج قاسم سلیمانی یکی از جوانان دیروز و فرماندهان ارشد نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می باشند که به ایشان نه به چشم یک فرد،  بلکه به چشم یک مکتب، یک راه و یک مدرسه درس آموزی می‌بایست نگاه کرد. (رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) :۱۳۹۸)

در یک نگاه گذرا می توان گفت مکتب شهید سلیمانی که برگرفته از مکتب اسلام و مکتب امام خمینی(ره) است به عنوان یکی از مهم ترین الگوها برای دستیابی به تمدن نوین اسلامی محسوب می شود. در نگاهی کلان می توان گفت که بعد فرماندهی و مدیریتی مکتب سلیمانی دارای ویژگی های منحصر به فردی است که از مهم ترین آن ها می توان به تفکر راهبردی، درک محیط، توسعه توانمندی ها، تصمیم گیری و قاطعیت، انعطاف پذیری، ابتکار و خلاقیت، تدبر و تدبیر، عطوفت با زیردستان، خطرپذیری، دشمن شناسی، جامع نگری و مدیریت جهادی  و… اشاره کرد. در دوران کنونی با توجه به عمق یافتن، پیچیده  و گسترده شدن توطئه ها، جنایت ها، خیانت ها، شایعه پراکنی ها، شبهه افکنی ها و… توسط دشمنان، بر عموم ملت مؤمن، بصیر و انقلابی است تا با آگاهی و دشمن شناسی در برابر دشمنان مقاومت و ایستادگی کنند و همچنین بر علماء اسلام، نخبگان و صاحبنطران است تا ضمن شناخت دقیق و همه جانبه مکتب شهید سلیمانی، زمینه های عملیاتی سازی و تحقق آن را در سطح جامعه هموار سازند.

 

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست