شناسه خبر: 75256

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=75256

دفاع مقدس؛(۴) بایسته ها و راهبردها؛
دفاع مقدس از ارزشمندترین، ماندگارترین و پرثمرترین تجربه های تاریخ ایران اسلامی ایران محسوب می شود که با عنایت به فرمایش رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) «به اعتقاد بنده، دفاع مقدّس در کنار خساراتی که برای ما داشت، فوائد و منافع بزرگی هم داشت؛ این منافع، بمراتب بزرگ‌تر و بیشتر از آن خسارات است.

دوران ۸ساله دفاع مقدس و مقاومت، ایستادگی و پایداری رزمندگان جبهه حق در برابرجبهه کفر و ظلم تداعی کننده یکی از زیباترین و ماندگارترین جلوه های تاریخ بشری است.

به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) در جنگ ۸ ساله «… همه‌ی دنیا متّفق شدند علیه ما و با ما جنگیدند؛ یعنی آمریکا، ناتو، شورویِ آن روز و مرتجعین منطقه – همین سعودی و کویت و بقیّه – همه علیه ما بودند در عمل! ما هم یک نهال تازه‌روییده با تجربه‌های کم، توانستیم بر همه‌ی اینها فائق بیاییم.»(۳/۳/۱۳۹۶)

در دفاع مقدس ایثار، از خود گذشتگی، جهاد، شهادت طلبی، نوع دوستی، وحدت و همگرایی و.. جلوه گر بوده است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) در این رابطه می فرمایند: «دفاع مقدس مظهر حماسه، معنویت و دینداری، آرمان‌خواهی ، ایثار و از خودگذشتگی، ایستادگی و پایداری و مقاومت ،و مظهر تدبیر و حکمت است.»(۲۴/۶/۱۳۸۸)

در واقع می توان گفت جمیع ویژگی ها و مؤلفه های فوق الذکر، سبب شکل گیری فرهنگ دفاع مقدس شد که برای انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران دارای برکات و دستاوردهای زیادی بوده است که احساس عزت و خودباوری، مقاومت و ایستادگی در برابر دشمنان، رشد و پیشرفت همه جانبه و… تنها نمونه ای از دستاوردها و برکات دفاع مقدس بوده است.

دستاوردهای بی نظیری که دفاع مقدس ملت ایران در قالب فرهنگ جهادی و ایثار و مقاومت به یادگار گذاشت، ظرفیت توان افزای جاودانه ای است که همواره و همیشه باید از آن ها حراست نمود و در عرصه های گوناگون از آن بهره گیری کرد. رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) در این راستا می فرمایند: «هشت سال دفاع مقدس ما صرفاً یک امتداد زمانی و فقط یک برهه‌ ی زمانی نیست؛ بلکه گنجینه‌ ی عظیمی است که تا مدتهای طولانی ملت ما می تواند از آن استفاده کند، آن را استخراج کند و مصرف کند و سرمایه‌ گذاری نماید.»(۲۴/۶/۸۸)

اعتماد به نفس، رشد باورهای دینی، شکوفایی استعدادها و خلاقیت ها، تضمین استقلال، تثبیت اقتدار، ایجاد الگوی مبارزاتی و… به عنوان محوری ترین دستاوردهای دفاع مقدس که در قالب و چارچوب و فرهنگ مقاومت امروز در اختیار ملت ایران است بایسته ها و وظایفی را فراروی این ملت قرار داده است که توجه به این بایسته ها و وظایف عامل پیشرفت کشور و تحقق جبهه فراگیر مقاومت خواهد بود.

ارزش های دفاع مقدس که تجلی وضعیت های ناشی از مجاهدت های آحاد رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس و منبعث از ارزش های دینی و میهنی و در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی است همواره نیروزا و قدرت آفرین است.

این ارزش ها که ریشه در گذشته دینی – میهنی ملت ایران داشته، جنبه عینی دارند و در دوره سخت جنگ نابرابر تبلور یافتند باید بیش از پیش تبیین، حفظ و گسترش یابند.

برای گسترش، باروری و عمق دادن ارزش ها باید مبانی عقلانی، اعتقادی و عاطفی این ارزش ها تبیین و ترویج شود.

تبیین و ترویج ارزش های متأثر از فرهنگ مقاومت عامل اصلی مقابله با تهدیدات و چالش های فراروی انقلاب اسلامی است. با چالش هایی چون: تروریسم و افراط گرایی، دخالت های آمریکا در منطقه، تلاش نظام سلطه و صهیونسیم بین الملل برای تضعیف اقتدار ایران اسلامی، تلاش سازمان یافته و هدفمند امپراتوری رسانه ای برای تخریب و تحریف باورها و ارزش ها و… که امروزه با تلاش همه جانبه دشمنان پیش روی ملت ایران قرار داده شده است را می توان با تمسک به فرهنگ مقاومت و ایثار مقابله کرد.

تحکیم همبستگی، شکوفاسازی استعدادها، ایستادگی، اراده و صبر، تمرکز بر الگوی دفاع مقدس از عوامل پیش برنده ای است که ظرفیت های لازم را برای موفقیت در عرصه های مختلف در اختیار ملت ایران می گذارد.

آگاهی و شناخت توطئه دشمن، تقویت همبستگی، تأکید بر مشترکات دینی – میهنی و… که از ویژگی های اساسی مدافعان ایران اسلامی در دفاع مقدس بود، امروزه نیز به عنوان عوامل پیش برنده در رویارویی ملت ایران با نظام سلطه مطرح است و این عوامل نیز باید با شناخت موقعیت ها، فهم نیازها و حضور در لحظه مناسب و مورد نیاز همراه باشد. دشمنان ملت ایران که تلاش برای کاهش آستانه تحمل مردم، تضعیف کارآمدی نظام در حل مشکلات مردم، انفعال نیروهای انقلابی و… را در دستور کار قرار داده اند، دلایل ماهیتی و متعددی دارد، به علت اینکه ایران اسلامی امروزه کانون الهام بخش و محور حرکت تعالی بخش امت اسلامی است و حرکت توفنده این ملت توانسته است امت اسلامی را در جایگاه تعیین کننده ای قرار دهد و زمینه های لازم را برای تغییر هندسه قدرت به نفع ایران اسلامی و امت اسلامی فراهم کند قدرت مداران عالم برای حفظ قدرت خود و جلوگیری از تغییر در هندسه قدرت، همه توان خود را علیه امت اسلامی بسیج کرده اند. آن ها بر تعارض گرایی، اختلاف انگیزی، ناامن سازی جوامع اسلامی و فشار حداکثری بر ملت ایران تمرکز کرده اند، به گونه ای که باید گفت: شکل دادن به جنگ ایده ها و نبرد اراده ها از سیاست های مورد توجه دشمنان در شرایط کنونی است و در جنگ ایده ها عنصر و عامل اراده و مقاومت نقش تعیین کننده دارند و اراده های کارآمد و انگیزه ساز از اعتقادات عالمانه و حکیمانه ناشی می شود و فرهنگ مقاومت برخاسته از دفاع مقدس منبع و منشأ تقویت کننده اراده و انگیزه هاست. دشمنان تلاش می کنند ۱- جمهوری اسلامی از پیشرفت در عرصه های گوناگون صرف نظر کند ۲- ایران اسلامی بپذیرد قدرت برتر در منطقه نباشد ۳- نظام اسلامی از مقاومت اسلامی حمایت نکند ۴- جمهوری اسلامی در هندسه قدرت منطقه ای و جهانی نقش آفرینی نکند ۵- ایران اسلامی در جهت تعادل قوا به نفع مسلمانان و مستضعفان حرکت نکند ۶- تفکر و فرهنگ مقاومت در محیط منطقه ای و جهانی ساری و جاری نباشد.

در جنگ تحمیلی، ملت ایران سرنوشت افتخارآمیز خود را رقم زد و کیفیت حرکت کشور به سوی آینده را تعیین نمود، امام خمینی(ره) در این راستا فرموده اند: «ما انقلابمان را در جنگ به جهان صادر نموده‌ایم، ما مظلومیت خویش و ستم متجاوزان را در جنگ ثابت نموده‌ایم، ما در جنگ، پرده از چهره تزویر جهانخواران کنار زدیم، ما در جنگ، دوستان و دشمنانمان را شناخته‌ایم، ما در جنگ به این نتیجه رسیده‌ایم که باید روی پای خودمان بایستیم، ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم، ما در جنگ ریشه‌های انقلاب پر بار اسلامی‌مان را محکم کردیم، ما در جنگ حس برادری و وطن دوستی را در نهاد یکایک مردمان بارور کردیم، ما در جنگ به مردم جهان و خصوصاً مردم منطقه نشان دادیم که علیه تمامی قدرتها و ابرقدرتها سالیان سال می‌توان مبارزه کرد، جنگ ما کمک به افغانستان را به دنبال داشت، جنگ ما فتح فلسطین را به دنبال خواهد داشت، جنگ ما موجب شد که تمامی سردمداران نظامهای فاسد در مقابل اسلام احساس ذلت کنند، جنگ ما بیداری پاکستان و هندوستان را به دنبال داشت، تنها در جنگ بود که صنایع نظامی ما از رشد آنچنانی برخوردار شد و از همه اینها مهمتر استمرار روح اسلام انقلابی در پرتو جنگ تحقق یافت. همه اینها از برکت خونهای پاک شهدای عزیز هشت سال نبرد بود، همه اینها از تلاش مادران و پدران و مردم عزیز ایران در ده سال مبارزه با امریکا و غرب و شوروی و شرق نشأت گرفت. جنگ ما جنگ حق و باطل بود و تمام شدنی نیست، جنگ ما جنگ فقر و غنا بود، جنگ ما جنگ ایمان و رذالت بود و این جنگ از آدم تا ختم زندگی وجود دارد. چه کوته نظرند آنهایی که خیال می‌کنند چون ما در جبهه به آرمان نهایی نرسیده‌ایم، پس شهادت و رشادت و ایثار و از خودگذشتگی و صلابت بیفایده است! در حالی که صدای اسلامخواهی افریقا از جنگ هشت ساله ماست، علاقه به اسلام شناسی مردم در امریکا و اروپا و آسیا و افریقا یعنی در کل جهان از جنگ هشت ساله ماست.»(صحیفه امام، ج۲۱، ص ۲۸۳ و ۲۸۴)

برپاداشتن یاد و خاطره دوران استثنائی و مشعشع دفاع مقدس و حماسه آفرینان آن دوره طلایی از بایسته ها و وظایف اساسی همگان است، رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) در این راستا فرموده اند: « … به‌نظر من ما پنجاه‌سال دیگر هم بایستى درباره‌ى دفاع مقدّس بنویسیم، بگوییم، توصیف کنیم، تشریح کنیم.»(۲۶/۳/۹۳)

در شرایط حساس کنونی و در هنگامه بحران های فزاینده جهانی و به صورت خاص تهاجم سازمان یافته فرهنگی دشمنان علیه بنیان های فکری نسل جوان و تمرکز آن ها برای زیر سؤال بردن فرهنگ درخشان دفاع مقدس و تلاش برای تحریف وقایع دوران دفاع مقدس علاوه بر تقویت داشته های اعتقادی و معنوی، ترویج و گسترش فرهنگ دفاع مقدس و بهره گیری از آن گنجینه های تمام ناشدنی باید آینده این نظام را در پرتو آن دوران مشعشع تاریخی تضمین کرد.

سیاست، رویکرد و راهبرد محوری جمهوری اسلامی بر بازدارندگی، تقویت توان همه جانبه برای تقویت عمق راهبردی و مقابله با انواع تهدیدات احتمالی دشمنان غدار است و این نگرش اصولی در کنار ترویج فرهنگ مقاومت باید به نحو شایسته تقویت شود تا از مرزهای عقیده و ایمان حفاظت شده و موجبات اعتلای هر چه بیشتر انگاره های معرفتی اسلام ناب محمدی(ص) در گستره فرهنگ انقلاب اسلامی فراهم شود، در این راستا توجه به این نکته مهم است که از میدان های رزم و حماسه دفاع مقدس چهره های درخشانی چون سردار شهید حاج قاسم سلیمانی سربرآورده اند که در عرصه دفاع از ایران اسلامی و منافع و مصالح امت اسلامی آنچنان درخشیده اند که نظام سلطه و صهیونیسم جهانی را به خاک مذلت می نشانند.

در این شرایط که نه تنها دشمنان از پا ننشسته اند، بلکه همواره بر گستره و عمق دشمنی آن ها افزوده می شود، اما به دلیل رشادت های ملت ایران به ویژه در دوران دفاع مقدس از اثربخشی جنگ سخت و نظامی مأیوس شده‌اند زمینه و جبهه جنگ را تغییر داده اند و در عرصه های اقتصادی، فرهنگی و… مشغول توطئه و جنگ هستند و ملت ایران همچنان چون سال های دفاع مقدس با همت و تلاش قابل تقدیر و عزم راسخ و جهاد کبیر از کیان اعتقادات و فرهنگ غنی ایران اسلامی دفاع می کنند بیش از پیش نیاز است تا با بهره گیری از ظرفیت های دفاع مقدس بر دشمنان غلبه کند.

اگرچه در مورد ارزش های دفاع و دستاوردهای ماندگار دفاع مقدس و بایسته های امروزین نکات گسترده و عمیقی وجود دارد، اما در این زمینه به گزاره های زیر بسنده می شود:

باید:

  • دفاع مقدس، جهاد و شهادت همواره زنده نگه داشته شوند تا نسل های آینده همگرا با همان نسلی که « دفاع مقدس» را آفرید تربیت شود.
  • به دفاع مقدس به عنوان یک ذخیره فرهنگی و یک گنجینه تمام نشدنی توجه شود.
  • برای ماندگار کردن روحیه دفاع از اسلام و میهن اسلامی تلاش شود.
  • ابعاد عبرت گیری از عدم پایبندی دشمن به تعهدات خود تبیین شود.
  • به شرایط آمادگی و الزمات دفاع کارآمد توجه و ابعاد آن تبیین شود.
  • روحیه دشمن ستیزی مردم در حال حاضر و آمادگی حضور آنان برای مقابله با دشمن در آینده تقویت شود.
  • پیوند اقتدار و ابهت امروز نظام اسلامی در محیط ملی و فراملی با دفاع مقدس بیش از پیش تبیین شود.
  • ضرورت ها و الزامات استفاده از تجربه های دفاع مقدس بیش از پیش تبیین شود.
  • به تأثیر برکات دفاع مقدس در برون رفت از تنگناهای بزرگ پرداخته شود.
  • به این نکته مهم که هر کدام از حوادث دفاع مقدس می تواند تاریخ پرافتخار کشور را رقم بزند، توجه بیشتر شود.
  • فعالیت و تلاش گسترده دشمنان برای به فراموشی سپردن دفاع مقدس تبیین و تشریح شود.
  • به نقش نظام تعلیم و تربیت در ترویج فرهنگ دفاع مقدس بیش از پیش توجه شود.
  • به این نکته توجه شود که دفاع مقدس رمز ماندگاری و جهان شمولی انقلاب اسلامی برای یافتن راه های عزت، کرامت و پیشرفت کشور به سمت قله های اقتدار و منزلت جهانی (ساخت درونی قدرت و نقش آفرینی در هندسه قدرت جهانی) قلمداد می شود.
  • به مقاوم سازی اراده های عمومی و توجه به قواعد آن عنایت شود.

باید توجه شود:

  • نهادینه کردن ترویج فرهنگ دفاع مقدس نقش مهمی در موفقیت های جامعه در عرصه های گوناگون دارد.
  • افزایش آگاهی، بصیرت، دشمن شناسی و… از الزامات ترویج فرهنگ دفاع مقدس است.
  • ایجاد بانک اطلاعات مربوط به حوزه های مختلف دفاع مقدس از ضرورت های ترویج فرهنگ دفاع مقدس است.
  • الگوسازی از خالقان حماسه دفاع مقدس در راستای ترویج فرهنگ دفاع مقدس بسیار اهمیت دارد.
  • مطالبه گری از مسئولان و متولیان در پایبندی و بازنشر فرهنگ دفاع مقدس از ضرورت هاست.
  • گسترش و تعمیق فرهنگ دفاع مقدس و نهادینه کردن ترویج این فرهنگ متعالی تضمین کننده استحکام پایه های انقلاب اسلامی و هویت ملی است.
  • جلوگیری از تحریف و فراموشی فرهنگ دفاع مقدس وظیفه ای همیشگی و همگانی است.
  • وحدت؛ یکپارچکی و آمادگی برای مقابله با ترفندها و دسیسه های جبهه ی دشمنان عنصر اصلی و عامل محوری فرهنگ دفاع مقدس است.
  • بهره مندی عالمانه و هوشمند از تجارب و دست آوردهای دفاع مقدس نقش تعیین کننده ای در شکست دشمنان و مقدمه ای برای فروپاشی رژیم صهیونیستی است.
  • آگاه نمودن جامعه نسبت به توطئه های دشمنان و یادآوری تهدید آن ها از ضرورت های همیشگی است.
  • تقویت حس مقاومت در برابر دشمنان و توطئه های آن ها بسیار با اهمیت است.
  • تقویت امید به آینده و رفع ابهامات در مسیر تحقق اهداف اهمیت بالایی دارد.
  • تسری افق نگاه راهبردی در مقابله با سیاست ها و راهبردهای دشمنان از ضرورت هاست.
  • ارتقاء تاب آوری عمومی و مقاومت همه جانبه در مقابل اهداف دشمنان دارای اهمیت است.
  • مقاوم سازی اراده ها بر مفاهیمی چون: ایمان به وعده های الهی، تلاش مسئولانه، بهره مندی از همه ظرفیت ها و… تکیه دارد.

در یک جمع بندی کلی می توان گفت دفاع مقدس از ارزشمندترین، ماندگارترین و پرثمرترین تجربه های تاریخ ایران اسلامی ایران محسوب می شود که با عنایت به فرمایش رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله العالی) «به اعتقاد بنده، دفاع مقدّس در کنار خساراتی که برای ما داشت، فوائد و منافع بزرگی هم داشت؛ این منافع، بمراتب بزرگ‌تر و بیشتر از آن خسارات است.»(۳/۳/۹۶) در همین راستا بر عموم ملت ایران اسلامی است تا با در نظر داشتن ارزش های دفاع مقدس، همواره پاسدار ارزش های دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت و پایداری در برابر زیاده خواهان و دشمنان باشند و از طرفی دیگر بر دلسوزان انقلاب اسلامی به ویژه علما، نخبگان، صاحبنظران و… است تا با اندیشه ورزی، ضمن تبیین و تشریح همه جانبه دفاع مقدس و ارزش های موجود در آن، در راستای تحقق، تداوم، استمرار و… این فرهنگ ارزشمند و راهگشا نظرات عالمانه و عملیاتی خود را ارائه دهند تا از این طریق ضمن شناخت ابعاد، وجوه و… دفاع مقدس و ارزش های دفاع مقدس، راهبردها و راهکارهای تحقق این فرهنگ ماندگار نیز ارائه شود.

 

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست