شناسه خبر: 74529

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=74529

دفاع مقدس(۳)- آثار و برکات؛

جنگ تمام عیاری که نظام سلطه به وسیله رژیم بعثی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد اهداف گسترده ای را دنبال می کرد که رویای سقوط جمهوری اسلامی در راس آن اهداف قرار داشت، اما ملت ایران با مقاومت مؤمنانه و تمرکز بر ظرفیت ها و قابلیت های دینی – میهنی خود نه تنها دشمنان خود را با شکست مواجه کرد، بلکه دستاوردهای بی نظیری را برای ملت ایران و امت اسلامی در قالب فرهنگ جهادی، ایثار و مقاومت به یادگار گذاشت.

گرچه این فرهنگ به منزله گنجینه ای ارزشمند همواره می تواند برای ملت ایران و دیگر جوامع اسلامی نیروزا و قدرت آفرین باشد، اما این مهم در گرو شناخت ابعاد و مؤلفه های فرهنگ متعالی مقاومت و ایثار است که می توان به مؤلفه های زیر در این راستا اشاره کرد:

۱- تقویت اعتماد به نفس و خودباوری؛

۲- رشد باورهای دینی؛

۳- شکوفایی استعدادها و بروز خلاقیت ها؛

۴- رشد فضائل اخلاقی و معنوی؛

دفاع مقدس از رزمندگانی که برای دفاع از سرزمین اسلامی به جبهه های نبرد شتافتند مجاهدان معنویت گرایی ساخت که تاثیرات آنان بر آحاد جامعه اسلامی آشکار بود، به گونه ای که همگان غبطه حالات معنوی آنها را می خوردند.

۵- افزایش انسجام اجتماعی و تحکیم وحدت ملی؛

دفاع مقدس سبب افزایش اتحاد هرچه بیشتر گروه های مختلف اجتماعی کشور شد، به گونه ای که همه مذاهب و اقوام در دفاع مقدس خود را مکلف به حضور در صف واحد برای حفظ کشور اسلامی می دانستند.

۶- تثبیت اقتدار جمهوری اسلامی ایران؛

ملت ایران در ۸ سال دفاع مقدس دلیرانه از سرزمین مقدس اسلامی دفاع کرد و اقتدار روزافزون خود را به جهانیان اثبات کرد.

۷- تضمین استقلال کشور و بازدارندگی دشمنان به تعرض به ایران اسلامی؛

۸- ایجاد الگوی مبارزه با قدرت های بزرگ؛

۹- بر باد دادن رویا های رژیم صهیونیستی نسبت به اندیشه از نیل تا فرات؛

۱۰- کمک به بیداری اسلامی؛

به جد می توان ادعا کرد که یکی از مهم ترین آثار دفاع مقدس بیداری مسلمان منطقه بود. مسلمانان با مشاهده ظرفیت ملت ایران، مقاومت ملت ایران را در مقابل متجاوزان به عنوان الگویی برگزیدند که با تأسی بر حرکت های مردمی و اسلامی می توان برخاست.

دفاع مقدس ۸ ساله ملت ایران دست آوردهای ارزشمند و ماندگاری را برای ملت ایران، جوامع اسلامی و فراتر از آن برای بشریت آفرید که در یک نگاه کلی می توان این دست آوردها را در مجموعه ای تحت عنوان فرهنگ مقاومت اسلامی – مردمی مورد واکاوی قرار داد. فرهنگ مقاومت و ایثار ناشی از دفاع مقدس به دلیل برخورداری از خمیرمایه باورهای دینی توانست فراتر از مرزهای جغرافیایی نقش آفرینی کند، به گونه ای که شکل گیری و گسترش جبهه مقاومت اسلامی در منطقه را می توان از محوری ترین آثار و برکات دفاع مقدس ملت ایران دانست. فرهنگ جهادی و ایثار حاکم بر دفاع مقدس حاوی ویژگی ها و شاخص های مختلف ارزشی است که دین مداری، تکلیف گرایی، مردم گرایی، نهادینه سازی اخلاق و ارزش های دینی، خلاقیت، نوآوری و ابتکار، خودباوری، انعطاف پذیری و پویایی از جمله این شاخص ها است.

ویژگی های فرهنگ جهادی:

۱- در فرهنگ جهادی صفت دینی بر سایر وجوه برتری دارد و مجاهدان در عرصه های مختلف همواره این مهم را مورد توجه قرار می دهند.

۲- فرهنگ جهادی ویژگی عام­گرایی و مردمی دارد. وجه مشترک حرکتهای جهادی، مردمی بودن آن است در فرهنگ جهادی همواره منافع جمع بر فرد مقدم است و نگاه ها مبتنی بر سرنوشت جامعه و امت اسلامی است.

۳- فرهنگ جهادی با اینکه جنبه آرمانی دارد، تمایل به واقعیت­گرایی و عینیت­گرایی دارد. یعنی مفهوم خدا، فداکاری، شهامت، شهادت و… در فرهنگ جهادی موج می زند.

۴- ترکیب عناصر مادی و معنوی فرهنگ نیز صفت دیگر فرهنگ جهادی است و در این میان عناصر معنوی فرهنگ اهمیت بیشتری دارد در فرهنگ جهادی علاوه بر برنامه ریزی، تلاش همه جانبه مفاهیمی چون: شجاعت، توکل و صداقت نقش های اساسی ایفا می کنند.

۵- ابتکار، خلاقیت، نوآوری، تحول پذیری و تعالی­خواهی از ویژگی های دیگر فرهنگ جهادی است.

در دفاع مقدس ملت ایران حضور نیروهای مردمی و سازمان های رزمی و جهاد آنها علیه جبهه دشمنی مبتنی بر نگاه دین مدارانه و کسب رضای الهی بود و پاسخگویی به امرالهی و اولیای دین مبنای این حضور و مجاهدت به حساب آمده و کلیه طرح ها، اقدامات و تلاش های مجاهدان بر محور ایمان به آخرت بود. در جبهه مقاومت اسلامی نیز با الگوگیری از فرهنگ جهادی و ایثارگرانه ملت ایران موضوع دین مداری در حوزه اندیشه باور و عمل مجاهدان را می توان به روشنی مشاهده کرد. بدون تردید دین مداری که پایه و اساس حرکت در دفاع مقدس بود اکنون در جبهه مقاومت تبلور یافته است .با نگاهی هرچند گذرا به مواضع گفتاری و عملکردی جریان های مقاومت در فلسطین ولبنان و سایر جنبش های آزادیبخش، مشاهده می شود که اساس حرکت های این جریانات بر مبنای گفتمان متاثر از دفاع مقدس می باشد.بطور مثال حماس،جهاد اسلامی،حزب الله و سایر گروههای اسلامی به صورت رسمی مبنای حرکت خود را دین اسلام اعلام نموده اند و بر برتری دین بر آموزه های ناسیونالیستی و… اذعان دارند و این همان فرهنگی است که در دفاع مقدس نهادینه گردید .امروز گروههای اسلامی وابسته به جبهه مقاومت افتخار دارند که پیرو آموزه‌های قرآنی هستند.

از دیگر شاخص های موجود در فرهنگ دفاع مقدس خودباوری، خوداتکایی و استقلالی است که در این جبهه نمایان است. خودفراموشی که غرب قرنهاست بر جهان اسلام مستولی کرده بود اکنون و پس از انقلاب اسلامی و شکل گیری جبهه مقاومت ضعیف شده و دیگر مسلمانان دریافته اند که این خودباوری،اتکا به توانمندی های داخلی و خودی است که می تواند در شرایط سخت برای آنها رهایی بخش باشد. همانگونه که در۸سال دفاع مقدس، ملت ایران تنها با اتکا به خدا و توانمندی های داخلی خود توانست بر جبهه کفر پیروز شود، جوامع اسلامی نیز این پیام را دریافته اند و بر این اساس جریان مقاومت در دفاع از خود و دشمن مشترک صهیونیستی دست نیاز به سوی بیگانگان دراز نکرده اند و تنها به ظرفیت ها و قابلیت های داخلی خود و جریان مقاومت در منطقه دلبسته اند و همین حرکت آنها نیز نشان از خودباوری درونی آنها دارد.

از دیگر دستاوردهای دفاع مقدس که در جبهه مقاومت نقش داشته خلاقیت و نوآوی است.همانگونه که رزمندگان در دفاع مقدس بخاطر تنگناهای مالی و امکاناتی گاه دست به ابتکارهایی نوین می زدند در رویارویی های جبهه مقاومت با نظام سلطه و رژیم صهیونیستی نیز این ویژگی آشکار است.اکنون جریان مقاومت  اسلامی دارای مجموعه گسترده ای از نیروی آموزش دیده می باشند و به تکنولوژی ساخت موشک ها و حتی پهپادها نیز دست یافته اند که پرواز پهپاد جبهه مقاومت در فضای رژیم صهیونیستی از این نوآوری ها قلمداد می شود.

از دیگر مواردی که تاثیر آن در جبهه مقاومت مشهود است تلاش برای نهادینه کردن ارزشهای دینی در رفتار خود می باشد.فرهنگ ایثار،جهاد،شهادت طلبی،پیروی از علمای دین، نفی سلطه بیگانه،آزادی،عدالت طلبی و… از مفاهیم ارزشی هستند که جبهه مقاومت تلاش نموده است آنها را برای ملت و نیروهای خود درونی نماید. درخواست روز افزون نیروهای مردمی برای عضویت در مجموعه های سازمانی مقاومت برای مجاهدت و ایثار حاکی از آن است که فرهنگ شهادت طلبی به صورت وسیع در جبهه مقاومت نهادینه شده است .

پویایی جبهه مقاومت که برگرفته از دفاع مقدس و انقلاب اسلامی ایران می باشد باعث شده این حرکت دچار خلل نشده و خاصیت ایستایی پیدا نکند.گروههای جهادی در فلسطین و لبنان هرگز فعالیت و تحرک خود را به مقطع زمانی دفاع محدود نکرده اند و تحرک و پویایی خود را حفظ نموده و روز به روز بر روند تاثیرگذاری کمی و کیفی خود بر حفظ و استحکام جریان مقاومت علیه نظام سلطه و رژیم صهیونیستی افزوده اند.

در دفاع مقدس مردم نقش اساسی و محوری داشتند و پایه استحکام این دفاع بر مبنای حمایت های مردمی بود و حضور سازمان های رزم مردمی در بحبوحه جنگ تحمیلی حاکی از عنصر مردم گرایی در آن بود.در جبهه مقاومت نیز مردم با بسیج در جهاد علیه رژیم صهیونیستی و حامیان آن رژیم جعلی نمادی از مردم­داری و اهتمام این گروهها به نقش مردم را نشان می دهند.در جنگ اخیر غزه تمام مردم غزه به حمایت از گروههای مقاومت برخاسته و از مواضع آنها  حمایت نموده و این مهم باعث شد گروههای جهادی با دست پر در مذاکرات شرکت نموده و اراده خود را بر دشمن صهیونیستی تحمیل نمایند و مردم نیز پس از این پیروزی بزرگ با برگزاری جشن های گسترده از گروههای مقاومت حمایت نمودند.

انعطاف پذیری در شیوه دفاع از دیگر آموزه های دفاع مقدس محسوب می شود. در حرکت های جبهه مقاومت ضمن تاکید بر آزادی قدس و بیرون راندن دشمن مشترک رژیم صهیونیستی به عنوان آرمان اول مسلمانان به عنوان اصول مسلم و خدشه ناپذیر، اما در زمان مقتضی در شیوه مقابله و چگونگی مبارزه با دشمن انعطاف پذیری مشاهده می شود.انعطاف پذیری در سازمان رزم جبهه مقاومت و در روش دفاع از موضوعاتی است که دشمن صهیونیستی و حامیان آن را به استیصال کشانده است.

در یک نگاه کلی می توان شکل گیری و ادامه حیات افتخار آفرین جبهه مقاومت در منطقه را متأثر از فرهنگ مقاومت و ایثار ناشی از دفاع مقدس ملت ایران دانست که این مهم را باید از دست آوردهای محوری دفاع مقدس برشمرد.

دوره دفاع مقدس یکی از مقاطع بی نظیر و فراموش نشدنی تاریخ ایران اسلامی است. در این مقطع تاریخی مقاومت، ایثار و مجاهدت همه جانبه ملت ایران باعث شکل گیری فرهنگ مقاومت، فرهنگ ایثار و شهادت طلبی شد که در عرصه ها و حوزه های گوناگون دست آوردهایی را نه تنها برای ملت ایران، بلکه برای امت اسلامی و مستضعفان به همراه داشت. ملت ایران پس از سپری کردن جنگ تحمیلی و شکل دهی دفاع مقدس به نتایج گرانبها و دست آوردهای ارزشمندی دست یافت که همواره و همیشه می توان از آنها در جهت عزت، استقلال و پیشرفت استفاده کرد، برخی از این دست آوردها عبارتند از:

  1. تثبیت اقتدار جمهوری اسلامی ایران؛ جنگ با هدف سقوط نظام نو پای جمهوری اسلامی بر ایران تحمیل شد و دشمنان تصور می کردند جمهوری اسلامی توان مقابله با تهاجم گسترده ندارد، اما پس از ۸سال مقاومت و دفاع جمهوری اسلامی، دشمنان در اوج عجز قرار گرفتند و مجبور شدند اعتراف کنند که جمهوری اسلامی دارای اقتدار لازم برای حفظ و تثبیت خود در هر شرایطی است.
  2. تضمین استقلال کشور؛ جمهوری اسلامی با نمایش اقتدار در عرصه های مختلف توانست استقلال خود را حفظ و تضمین کند.
  3. ایجاد الگوی مبارزه با قدرت های بزرگ؛ شکست کابوس شکست ناپذیری ابر قدرت ها و… از برکات و دست آوردهای دفاع مقدس ارایه الگوی مبارزه و مقاومت برای مسلمانان و مستضعفان جهان بود که نماد آن را می توان در جبهه مقاومت اسلامی (حزب ا.. لبنان، مقاوت فلسطین و…) مشاهده کرد.
  4. اثبات مظلومیت جمهوری اسلامی در جهان؛ جمهوری اسلامی همراه با مقاومت در دفاع مقدس فریاد مظلومیت خود را به گوش جهانیان رساند و با نمایش ظرفیت دفاعی جمهوری اسلامی در عرصه دفاع مقدس برای همگان اثبات شد که جمهوری اسلامی ضمن این که مظلوم واقع شده است، اما قدرت دفاع از خود را دارد.
  5. اثبات جایگاه مؤثر جمهوری اسلامی در تأمین امنیت منطقه؛ جمهوری اسلامی با دفاع مقتدرانه خود در طول دفاع مقدس ۸ساله توانست اثبات کند که نقش ایران در تأمین امنیت منطقه منحصر به فرد است و امروزه همگان می دانند که ایران اسلامی محور امنیتی منطقه قلمداد می شود.
  6. اثبات ظرفیت بسیج کنندگی دین اسلام (کارآمدی اسلام در ایجاد جبهه ای مستحکم و نفوذ ناپذیر)؛ همگان اذعان دارند که ایران اسلامی با بهره گیری از تعالیم و آموزه های دینی توانست با بسیج همه جانبه مردمی دفاع مقدس را به پایان برساند و این مهم در واقع کارآمدی دین اسلام را به اثبات رساند.
  7. شکست اهداف رژیم صهیونیستی؛ رژیم جعلی اسراییل که برای جهان اسلام نقشه های بسیار شومی طراحی کرده بود با عبور موفقیت آمیز جمهوری اسلامی از چالش و تهدید جنگ تحمیلی و تأثیرگذاری بر جوامع اسلامی با خطر شکست رو برو شد و تمامی اهداف نامشروع آن رژیم جعلی ناکام ماند و امروزه با امواج اسلام خواهی و خشم و نفرت عمومی روبرو است.
  8. گسترش حیطه نفوذ و تأثیر جمهوری اسلامی در سطح جهانی؛ دشمنان در جنگ تحمیلی تلاش کردند از رسیدن صدای جمهوری اسلامی به گوش مظلومان جلوگیری کند، اما موفقیت جمهوری اسلامی در دفاع مقدس این حقیقت را برای جهانیان اثبات نموده که صدای حق جمهوری اسلامی به جهانیان منتقل شده است و ملت ایران نه تنها شکست ناپذیر هستند بلکه الهام بخش جهانیان هستند.
  9. شکست طرح های توسعه طلبانه‌ی دشمنان انقلاب اسلامی؛ یکی از محوری ترین دست آوردهای دفاع مقدس شکست طرح های توسعه طلبانه دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی بوده است. دفاع مقتدرانه ملت ایران در جنگ تحمیلی ضمن نمایش چهره مظلومیت ملت ایران در افکار عمومی جهان و اثبات تسلیم ناپذیری ایران اسلامی، چهره دشمنان این ملت به ویژه امریکا را در افکار عمومی افشا کرد و توطئه های آنها را یکی پس از دیگری خنثی نمود.
  10. بیداری جهان اسلام؛ دفاع مقدس ملت ایران در مقابله با جبهه کفر جهانی و نظام سلطه بین المللی این واقعیت را به اثبات رساند که دولت های سلطه گر با محوریت امریکا با اسلام و مسلمانان در ابعاد گوناگون مخالف هستند و هر ملت و کشوری که بخواهد براساس آموزه های اسلام به حیات خود ادامه دهد مورد غضب و خشم و کینه نظام سلطه قرار دارد، در این راستا مسلمانان با الگوگیری از مقاومت و دفاع ملت ایران اسلامی هوشیار شده و با بازیابی بیداری اسلامی خیزش هایی را علیه استکبار جهانی شکل دادند.
  11. شکل گیری زمینه های لازم برای اتحاد مسلمانان؛ هشت سال دفاع مقدس و فداکاری و پایداری ملت ایران در راه دفاع از مکتب و آموزه های دین و ناکامی و شکست دشمنان در این عرصه امواج اتحاد و حرکت جوامع اسلامی برای گرایش بیشتر به دین و تلاش عمومی برای حفاظت از اسلام را به راه انداخت و این حرکت عمومی متأثر از دفاع مقدس ۸ساله ملت ایران در مقابل تهاجم نظام سلطه زمینه های لازم را برای اتحاد مسلمانان فراهم کرد.
  12. ایجاد و استمرار فرهنگ مقاومت؛ دفاع مقدس ۸ساله ملت ایران در مقابل ابعاد مختلف تهدیدات دشمنان باعث شد تا با شکل گیری فرهنگ مقاومت و ایثار ارزش های ناشی از این فرهنگ در کشور مورد توجه قرار گرفته و به دیگر جوامع صادر شود.

دفاع مقدس باعث صدور انقلاب به دیگر جوامع شد، در دفاع مقدس مظلومیت ملت ایرن به اثبات رسید و چهره واقعی دشمنان آشکار شد. دفاع مقدس ملت ایران مظهر حماسه، معنویت و دین داری، آرمان خواهی، ایثار و از خود گذشتگی، ایستادگی و مقاومت بود و این ارزش ها گنجینه ای را شکل داد که از آن به عنوان فرهنگ مقاومت و ایثار یاد می شود، این فرهنگ در بردارنده فرهنگ خودباوری، اعتماد به نفس، رشد باورهای دینی و فضایل اخلاقی، فرهنگی، تکلیف گرایی برای دفاع، فرهنگ تحکیم وحدت، فرهنگ ترجیح منافع ملی و عمومی بر منافع شخصی و گروهی، فرهنگ اسلام خواهی، فرهنگ مبارزه با قدرت های سلطه گر، فرهنگ ایثار و شهادت طلبی و… است. ایجاد و استمرار فرهنگ مقاومت در محیط ملی و فراملی زمینه های لازم را برای حفظ و استمرار انقلاب اسلامی فراهم می کند، زیرا وحدت کلمه، حفظ ارزش ها و انگیزه های معنوی، حضور دایم مردم در صحنه، حفظ جمهوری اسلامی به عنوان ام القرای جهان اسلام، پای بندی به اسلام، استکبارستیزی، ایجاد امید در همگان، روحیه اعتماد به نفس و… متأثر از این فرهنگ از ابعاد شکل دهنده انقلاب اسلامی است.

مهم ترین دستاوردهای هشت سال دفاع مقدس می توان فهرست­وار این گونه برشمرد:

  1. افزایش باورهای الهی؛
  2. رشد فضایل معنوی و اخلاقی؛
  3. نهادینه شدن روحیه ایثار و شهادت طلبی؛
  4. رویش و تقویت تفکر و روحیه بسیجی؛
  5. تثبیت اقتدار همه جانبه نظام مقدس جمهوری اسلامی؛
  6. اثبات کارآمدی نظام مقدس جمهوری اسلامی؛
  7. تضمین استقلال همه جانبه؛
  8. تقویت اعتماد به نفس و خود باوری ملت ایران اسلامی؛
  9. خودکفایی در تولید کالاها و تجهیزات اساسی در مقابل تحریم‌های اقتصادی؛
  10. رواج فرهنگ ساده زیستی؛
  11. تحول و خودکفایی در حوزه صنایع دفاعی؛ از جمله ساخت انواع موشک‌ها، راکت و…
  12. شکوفایی استعدادها و خلاقیت ها؛
  13. حضور داوطلبانه‌ی مردم در جبهه‌ها؛
  14. شکست اهداف زمان بندی شده ی رژیم جعلی اسراییل در غرب آسیا؛
  15. ایجاد الگوی مبارزه اسلامی با قدرت‌های سلطه گر؛
  16. اثبات مظلومیت ایران اسلامی در سطح جهانی؛
  17. اعتقاد به نقش ایران اسلامی در تأمین امنیت منطقه؛
  18. مطرح شدن بیش تر انقلاب اسلامی در سطح جهانی؛
  19. شکست طرح های توسعه طلبانه ی دشمنان انقلاب اسلامی؛
  20. بیداری جهان اسلام؛
  21. ایستادن در قله عزت و سربلندی؛
  22. انسجام و همبستگی ملی؛
  23. فراگیری و جهان شمولی پیام صادره از انقلاب اسلامی به جهان؛
  24. و…

در یک جمع بندی کلی می توان گفت دفاع مقدس که از ماندگارترین حماسه های ملت دین مدار، فهیم، بصیر و انقلابی جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. دارای پیامدها و دستاوردهای ارزشمند و عظیمی در حوزه های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، نظامی، امنیت و… بوده است.

هشت سال دفاع مقدس، باعث به وجود آمدن و نهادینه شدن مفاهیم ارزشمندی در تاریخ معاصر ایران اسلامی شده است که برای حفظ این ارزش ها باید به  بایسته ها و راهبردهایی توجه کرد، در این راستا می توان گفت: بر علماء، نخبگان و صاحبنظران است تا با بررسی، شناخت، تبیین و تشریح و… این مفاهیم ارزشی، جهت حفظ و انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و مقاومت به نسل های آینده، با جدیت در برنامه‌ریزی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور تمام توان خویش را به کار گیرند.

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست