شناسه خبر: 72398

لینک کوتاه صفحه

https://dmsonnat.ir/?p=72398

سوادآموزی عنصر محوری پیشرفت فرهنگی- اجتماعی جامعه؛
(یادی از روز جهانی سوادآموزی)

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) هشتم سپتامبر برابر با ۱۷ شهریور را روز جهانی سوادآموزی نام ­گذاری کرده است- ۱۷ شهریور همچنین یادآور تهاجم بی­ رحمانه وابستگان به رژیم سفاک پهلوی به مردم انقلابی در سال ۵۷ در میدان ژاله (سابق) و میدان شهدا است که این حادثه باید در یادداشت مرتبط بررسی و تحلیل شود- یکی از شاخص­ های ارزیابی جوامع پیشرفته میزان بهره­ مندی افراد جامعه از حداقل سواد یعنی خواندن و نوشتن است. موضوع برخورداری آحاد جامعه و مبارزه جامعه با بی­سوادی نه تنها در مقوله پیشرفت فرهنگی از ضرورت­ ها است، بلکه این مهم در دیگر حوزه­ ها نیز از اهمیت ویژه­ ای برخوردار است. بدیهی است هرچه افراد جامعه بیشتر به سمت باسواد شدن حرکت کنند پیشرفت آن جامعه شتاب بیشتری خواهد گرفت؛ حداقل سواد توانایی خواندن و نوشتن است، اما امروزه با دگرگون شدن معیارهای باسوادی افراد علاوه بر توانایی خواندن و نوشتن باید مهارت­ های دیگری هم به دست آورند. علم، تعلیم و تعلم در اسلام جایگاه ویژه­ ای دارد و باید گفت اسلام پرچم­ دار مبارزه با بی­سوادی و از بزرگ­ترین حامیان دانش­ اندوزی است و آموزه­ های اسلام، سراسر دعوت به علم­ آموزی و علم ­گستری است و از نگاه اسلام علم و دانش مایه سروری و مقدمه­ ای برای هدایت آحاد بشر است. انقلاب اسلامی و نظام برخاسته از آن با تاسی به آموزه­ های اسلام با صدور فرمان امام خمینی (ره) نهضت سوادآموزی را به راه انداخت تا با تشکیل کلاس­ های سوادآموزی عقب ماندگی علم­ آموزی در دوران گذشته را جبران کند. این حرکت جهادی در بیش از چهار دهه تلاش موفقیت­ های کم­ نظیری کسب کرده است، به گونه ­ای که درصد باسوادی کشور در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال حدود ۴۷ درصدی قبل از انقلاب را به ۹۶ درصد رسانده است. براساس آمارها حدود ۵/۲ میلیون نفر بی­سواد در کشور وجود دارد که یک سوم این تعداد را افراد آموزش ­ناپذیر تشکیل می ­دهند. امام خمینی (ره) با اقتدا به سنت و سیره نبوی و با توجه به قدرت سلاح علم و دانش در جامعه اسلامی با فرمان تاسیس نهضت سوادآموزی در دی ماه ۵۸ ملت مسلمان ایران را متوجه عزم ملی و فرهنگی تعلیم و تربیت به عنوان اساس فکری اسلام نموده و فرمودند: «تعلیم و تعلم عبادتی است که خداوند تبارک و تعالی ما را بر آن دعوت فرموده است.» (صحیفه امام، ج۱۱، ص ۴۴۷)

حضرت امام (ره) با فرمان تشکیل نهضت سوادآموزی در کوتاه مدت آموزش همگانی خواندن و نوشتن و در درازمدت ارتقای آگاهی و دانش را برای استقلال علمی و فرهنگی کشور مدنظر قرار دادند، ایشان در پیام خود فرمودند: «ما باید در برنامه درازمدت، فرهنگ وابسته کشورمان را به فرهنگ مستقل و خودکفا تبدیل کنیم.» (صحیفه امام، ج۱۱، ص ۴۴۶). در این راستا فرمان امام خمینی (ره) از یک حرکت محدود علم­ آموزی به نهضتی فراگیر تبدیل شد و علم­ آموزی در شمار مقدس ­ترین آرمان­ های انقلاب اسلامی جای گرفت و این مهم به صفحه­ ای طلایی و پرافتخار در تاریخ انقلاب اسلامی تبدیل شد. اگرچه آمارها نشان­ دهنده تلاش گسترده و دست­ آوردهای بسیار خوب متولیان امر در زمینه­ ی سوادآموزی در کشور است و رشد باسوادی کشور ۴ برابر میانگین جهانی بوده است، اما تا رسیدن به اهداف کامل سوادآموزی در کشور باید گام­ های دیگری برداشته شود، زیرا هنوز ۲ میلیون بی­سواد در جامعه هدف زیر ۵۰ سال وجود دارد، البته در مواردی شناسایی، ایجاد انگیزه و سوق دادن بی­سوادها به سمت کلاس ­های سوادآموزی بسیار سخت است و در این زمینه همه ­ی دستگاه ­های دولتی و غیردولتی از جمله شوراهای شهر و روستا، مساجد و پایگاه­ های مقاومت و موثرین و علمای دینی می­ توانند کمک کنند، همگان باید به این مهم توجه کنند که برای جمهوری اسلامی شایسته نیست حتی یک بی­سواد (در جامعه آموزش ­پذیر) داشته باشد.

در زمینه سوادآموزی و نهضت فراگیر مبارزه با بی­سوادی نکاتی وجود دارد که برخی از این نکات عبارتند از:

  • علم، تعلیم وتعلم در اسلام و گفتمان انقلاب اسلامی جایگاه محوری و اساسی دارد، زیرا علم و دانش مایه سروری و مقدمه ­ای برای هدایت آحاد بشر است.
  • مبارزه با بی­سوادی و تلاش برای سوادآموزی ضمن کمک به پیشرفت فرهنگی جامعه در دیگر حوزه ها نیز تاثیرگذار است.
  • انقلاب اسلامی با تکیه بر آموزه ­های اسلام ناب با راه­اندازی نهضت سوادآموزی، توانسته است باسوادی حدود زیر ۴۷ درصدی را به بیش از ۹۵ درصد برساند.
  • باسواد شدن افراد باعث می­ شود مشکلات جامعه بهتر حل شود و آحاد جامعه به نحو بهتری زندگی کنند.
  • افزایش میزان سواد افراد باعث می­شود که تولید علم، تولید کالا و خدمات نیز ارتقا پیدا کند.
  • باسوادی با مصرف مناسب­ تر و بهینه منابع در اختیار نیز پیوند و رابطه دارد، به این معنا که هر میزان که افراد باسوادتر باشند از منابع مثل آب، زمین و انرژی بهتر استفاده می­ کنند.
  • باسوادی با سلامت و بهداشت فردی و اجتماعی نیز ارتباط مستقیم دارد و عموما افراد با علم و آگاهی به مسائل بهداشتی بیشتر توجه کرده و سطح سلامت جامعه را ارتقا می­دهند.
  • سوادآموزی موجب توانمندسازی افراد برای حضور فعال­ تر در عرصه ­های اجتماعی می­ شود.
  • از شاخص­ های بسیار مهم ارزیابی جوامع پیشرفته میزان بهره مندی افراد جامعه از حداقل سواد (خواندن و نوشتن) است.
  • باید به بی­سوادی به عنوان یک معضل اجتماعی نگاه شود و برای حل این مشکل تلاش مسئولانه شود.
  • با همه­ ی تلاش­ های سوادآموزی در کشور، اما متاسفانه هنوز بیش از ۲ میلیون نفر بی­سواد در جامعه ­ی هدف زیر ۵۰ سال وجود دارد که باید با ادامه جهاد سوادآموزی این نقیضه برطرف شود.
  • برای ریشه­ کن شدن بی­سوادی تلاش سوادآموزی باید جهشی صورت پذیرد.
  • اگرچه در مواردی برای شناسایی، ایجاد انگیزه و سوق دادن بی­سوادها در عرصه سوادآموزی مشکلاتی وجود دارد، اما تلاش همگانی به ویژه اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا، ائمه جمعه و جماعات و… می­ تواند در این راستا موثر باشد.
  • و…

در یک نگاه کلی باید گفت با وجود تاکیدات اسلام بر علم، تعلم و تعلیم متاسفانه تا قبل از پیروزی انقلاب نرخ باسوادی در کشور حدود ۴۵ درصد بود که با فرمان امام خمینی (ره) مبنی بر تشکیل نهضت سوادآموزی و تلاش عمومی در این زمینه نرخ باسوادی به بیش از ۹۵ درصد رسیده است. براساس آمارها همچنان بیش از ۲ میلیون نفر از جامعه­ ی هدف زیر ۵۰ سال از نعمت سواد محروم هستند، با توجه به آموزه­ های اسلام و انقلاب اسلامی به جایگاه علم و تاثیرات آن بر پیشرفت فرهنگی فرد و جامعه با وجود برخی مشکلات در این زمینه با تلاش همگانی به ویژه اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا، ائمه جمعه و جماعات و… می­ توان امیدوار بود که همه­ ی آحاد جامعه­ ی آموزش ­پذیر از نعمت سواد بهره­مند شود، زیرا در جامعه­ی اسلامی شایسته نیست حتی یک بی­سواد (در جامعه ­ی آموزش­ پذیر) وجود داشته باشد. به این نکته توجه شود که سوادآموزی عنصر محوری پیشرفت فرهنگی- اجتماعی جامعه و موثر بر دیگر حوزه­ ها است.

دکتر عباسعلی فرزندی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این زمینه را پر کنید
این زمینه را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست